Eron va AQSh o‘rtasidagi kelishuv inqiroz yoqasida

Eron parlamenti raisi Muhammad Bagir Qalibafning aytishicha, Livanda davom etayotgan hujumlar, dronlarning Eron havo maydoniga kirishi kelajakdagi muzokaralarni murakkablashtiradi.

By
Eron Parlamenti Spikeri Muhammad Boqir Qolibaf. Arxiv. / Reuters

Eron sulhning asosiy qoidalari buzilganini ma'lum qildi. Hormuz bo‘g‘ozi yopildi.

Eron parlamenti spikeri Muhammad Bagir Qalibaf X (Twitter) tarmog'idagi bayonotida Tehron va Vashington o'rtasidagi muzokaralar uchun belgilangan "asoslar" allaqachon buzilganini ma'lum qildi. Uning ta'kidlashicha, mavjud shartlarning buzilishi kelgusidagi diplomatik aloqalarni "mantiqsiz" qilib qo'ymoqda.

Muhammad Bagir Qalibaf AQSh tomonidan kelishuvning buzilishiga dalil sifatida quyidagi uchta holatni sanab o'tdi:

  1. Livanda harbiy harakatlarning davom etishi.
  2. AQSh dronining Eron havo hududiga kirishi.
  3. Eronning uranni boyitish huquqidan mahrum qilinishiga bo'lgan urinishlar.

Livan: Qonli To'qnashuvlar va Diplomatik Ziddiyat

Eron va AQSh o'rtasidagi ikki haftalik vaqtinchalik sulhning ikkinchi kunida Isroil Livanni keng ko'lamli bombardimon qilishni boshladi. Livan Fuqarolik Mudofaa xizmati ma'lumotlariga ko'ra, bir kun ichida qurbonlar soni 254 nafarga, jarohatlanganlar esa 1 165 taga yetgan.

Isroil hukumati ushbu hujumlar AQSh-Eron kelishuviga daxldor emasligini bildirdi. AQSh vitse-prezidenti JD Vance ham ushbu pozitsiyani qo'llab-quvvatladi. Biroq, BMTning inson huquqlari bo'yicha rahbari Volker Turk Livandagi qirg'in miqyosini "dahshatli" deb baholadi.

Hormuz Bo'g'ozi va Iqtisodiy Tizgin

Sulh e'lon qilinganiga qaramay, strategik ahamiyatga ega bo'lgan Hormuz bo'g'ozi yana yopilgani haqida xabarlar tarqaldi.

  • Eron tomoni: Bo'g'ozda dengiz minalari xavfi borligini vaj qilib, kemalar uchun muqobil yo'llarni e'lon qildi.
  • Oq uy: Bo'g'ozning yopilishini "mutlaqo qabul qilib bo'lmaydigan holat" deb atadi.

"Umid Lahzasi" va Noaniq Kelajak

Vositachilik missiyasini bajarayotgan Pokiston Bosh vaziri Shahboz Sharif tomonlarni diplomatiyaga imkon berish uchun 14 kunlik bosiqlikka chaqirdi. Juma kuni Pokistonda hal qiluvchi muzokaralar o'tkazilishi kutilmoqda.

G'arb davlatlari (Kanada, Buyuk Britaniya va Yevropa Ittifoqi) urushga barqaror yakun yasashga chaqirayotgan, hatto Papa Leo buni "haqiqiy umid lahzasi" deb atayotgan bir paytda, Tehron ko'chalarida xavotirli sukunat hukmron.

Hozirda xalqaro hamjamiyat diqqati ushbu nozik kelishuvning saqlanib qolish-qolmasligiga qaratilgan.