Argentina Quddusga elchixona ko‘chirish rejalarini to‘xtatdi
Isroil ommaviy axborot vositalariga ko‘ra, Folklend (Malvina) orollari atrofidagi neft qazib olish bo‘yicha kelishmovchilik Argentina tomonidan Quddusga elchixona ko‘chirilishini to‘xtatib turishga va Isroil bilan munosabatlarni qayta ko‘rib chiqadi.
Isroilning Channel 12 telekanali shanba kuni bergan xabarga ko‘ra, Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyaxu bilan Argentina prezidenti Xaver Miley o‘rtasida yuzaga kelgan so‘nggi keskinlikdan so‘ng, Argentina Isroildagi elchixonasini Quddusga ko‘chirish rejalarini to‘xtatib qo‘ydi.
Channel 12 Times of Israel’ga tayanib xabar berishicha, keskinlik Isroil markazli Navitas Petroleum kompaniyasining Folklend orollari yaqinida dengizda neft qidiruv burg‘ulash ishlarini boshlash rejalari bilan bog‘liq bo‘lib, ushbu operatsiyalar 2028-yilda boshlanishi rejalashtirilgan.
Folklend orollari Buyuk Britaniya tomonidan dengiz orti hududi sifatida boshqarilsa-da, Argentina orollar ustidan suverenitet da’vosini ilgari suradi va ularni Malvina orollari deb ataydi.
Dekabr oyida Argentina Navitas hamda Buyuk Britaniyada joylashgan Rockhopper Exploration kompaniyalarini orollar yaqinida qiymati taxminan 2,1 milliard dollarga teng, qonuniyligi bahsli bo‘lgan dengizdagi neft loyihasini e’lon qilgani uchun tanqid qilgan edi.
Argentina loyiha uning roziligidan o‘tmaganini va shu sababli bu Buyuk Britaniya hukumatining “bir tomonlama qarori” ekanini ta’kidladi.
Noqonuniy faoliyat
Rockhopper kompaniyasining faoliyati 2013-yildan buyon Argentinada jinoyat deb e’tirof etilib, unga mamlakatda ishlash taqiqlangan. Navitas esa ruxsatsiz burg‘ulash ishlari olib borgani uchun 2022-yilda xuddi shunday taqiqqa uchragan edi.
1976-yilgi BMT qaroriga ko‘ra, suverenitet bo‘yicha muzokaralar davom etayotgan bir paytda na Argentina, na Buyuk Britaniya hudud yuzasidan bir tomonlama qadamlar tashlamasligi kerak.
Channel 12 xabariga ko‘ra, Isroil tashqi ishlar vaziri Gideon Saar argentinalik rasmiylarga Isroilning Navitas faoliyatida hech qanday roli yo‘qligini va ochiq aksiyadorlik jamiyatini nazorat qilmasligini tushuntirishga harakat qilgan.
Shunga qaramay, telekanal Mileyga yaqin manbalarga tayanib, ushbu kelishmovchilik elchixonani ko‘chirish jarayonini amalda to‘xtatib qo‘yganini va ikki tomonlama munosabatlarga ham zarar yetkazishi mumkinligini bildirdi.
Isroil Tashqi ishlar vazirligi avvalroq Miley davrida Argentinani eng yaqin ittifoqchilaridan biri sifatida ta’riflab, ikki davlat o‘rtasida yaqin va uzluksiz aloqalar mavjudligini ta’kidlagan edi.
Miley elchixonani Tel-Avivdan Quddusga ko‘chirish rejasini ilk bor 2024-yil fevral oyidagi Isroil tashrifi chog‘ida e’lon qilgan, noyabr oyida esa yangi diplomatik missiya bahorda ochilishini yana bir bor tasdiqlagan edi.
Isroil hukumatlari boshqa davlatlarni elchixonalarini Tel-Avivdan Quddusga ko‘chirishga ko‘ndirishga urinib kelmoqda. Agar Argentina bu qadamni tashlasa, u AQSh, Gvatemala, Gonduras, Paragvay, Fiji, Samoa, Kosovo va Papua–Yangi Gvineyaga qo‘shilib, buni amalga oshirgan to‘qqizinchi davlat bo‘ladi.