Indoneziya va Shri-Lanka hukumatlari hamda xalqaro yordam tashkilotlari to‘rt mamlakatda qariyb 1200 kishining o‘limiga sabab bo‘lgan toshqinlar ortidan minglab odamlar qolib ketgan hududlarga yordam yetkazish uchun safarbar bo‘ldi.
Kuchli musson yomg‘irlari va ikki tropik bo‘ron o‘tgan hafta Shri-Lankaning deyarli barcha hududlarida, Indoneziyaning Sumatra orolining ayrim qismlarida, Tailand janubida va Malayziya shimolida kuchli yog‘ingarchilikka sabab bo‘ldi.
Iqlim o‘zgarishi natijasida atmosferaning iliqlashi ko‘proq nam tutishga, dengizlarning isishi esa bo‘ronlarning kuchayishiga olib kelib, yog‘ingarchilik hodisalari yanada keskinlashmoqda.
Suvlar asosan qaytgan bo‘lsa-da, toshqinlar qoldirgan vayronagarchilik natijasida yuz minglab odamlar boshpanalarda yashashga, toza suv va oziq-ovqat topishga qiynalmoqda.
Indoneziyaning eng ko‘p zarar ko‘rgan hududlaridan biri — Achedagi aholi AFPga bergan intervyularida imkon topgan tirik qolganlarning oziq-ovqat zahirasi to‘playotganini aytgan.
29 yoshli Erna Mardhiah Banda Achadagi yoqilg‘i shoxobchasida uzun navbatda turganida shunday dedi:
“Sel hududlariga eltuvchi yo‘llarning aksariyati yaroqsiz holatga kelgan. Odamlar yoqilg‘i tugab qolishidan qo‘rqmoqda.”
Bu esa narxlarning keskin oshishiga olib keldi.
Indoneziya hukumati dushanba kuni eng ko‘p zarar ko‘rgan uch viloyat — Acheh, Shimoliy Sumatra va G‘arbiy Sumatraga 34 ming tonna guruch va 6,8 million litr o‘simlik yog‘i yuborilishini e’lon qildi.
Yordam tashkiloti Islamic Relief shunday dedi:
“Agar yetkazib berish yo‘llari yaqin yetti kun ichida qayta tiklanmasa, Acheh bo‘ylab aholining og‘ir oziq-ovqat tanqisligi va ochlik xavfiga duch kelishi mumkin.”
Shri-Lanka bo‘ylab esa yana bir bo‘ron kuchli yog‘ingarchilikni keltirib chiqardi, bu esa to‘satdan yuz bergan suv toshqinlari va halokatli ko‘chkilarga sabab bo‘ldi. Bu hodisalarda kamida 390 kishi halok bo‘ldi.
352 kishi hanuz bedarak yo‘q, mamlakat markazidagi eng ko‘p zarar ko‘rgan ayrim hududlarga hali ham kira olishmayapti.
Shri-Lanka Prezidenti Anura Kumara Dissanayake vaziyatni “mamlakat tarixidagi eng og‘ir tabiiy ofat” deb baholab, favqulodda holat e’lon qildi.
Dissanayake, Indoneziya prezidentidan farqli ravishda, xalqaro yordam chaqirig‘i bilan chiqdi.
Shri-Lanka havo kuchlari, Hindiston va Pokistondan kelgan qutqaruv guruhlari bilan birga, mahkam qolib ketganlarni evakuatsiya qilib, yordamga muhtojlarga oziq-ovqat va boshqa zarur materiallarni yetkazmoqda.
Mahalliy rasmiylarning aytishicha, dushanba kuni tog‘li Velimada hududida ko‘chki ostida qolgan 11 kishining jasadlari topilgan.
Poytaxt Kolomboda esa sel suvlari seshanba kuni asta-sekin qayta boshladi.
Shahar atrofidagi suv ko‘tarilishining tezligi odatda mavsumiy toshqinlarga o‘rganib qolgan aholining o‘zini ham hayratda qoldirdi.
AFPga gapirgan yetkazib beruvchi haydovchi Dinusha Sanjaya shunday dedi:
“Har yili kichik toshqinlar bo‘ladi, ammo bu mutlaqo boshqacha. Gap faqat suv miqdorida emas — hammasining shunchalik tez suv ostida qolganida.”
Rasmiylar mamlakat bo‘ylab yog‘ingarchilik kamaygan bo‘lsa-da, eng ko‘p zarar ko‘rgan markaziy hududning katta qismida ko‘chki xavfi hali ham saqlanayotganini bildirdi.
