AQShning apellyatsiya sudi Floridaga xitoylik fuqarolar tomonidan ko‘chmas mulk va yer sotib olishni cheklovchi qonunni amalga oshirishga ruxsat berdi. Bu qaror federal qonunni buzadi va osiyoliklarga nisbatan kamsitadi degan da'volarni rad etdi.
Atlanta shahrida joylashgan 11-AQSh Apellyatsiya sudining 2-1 ovoz bilan qabul qilgan qarori boshqa shtatlarni ham "begona yer qonunlari"ni qabul qilishga undashi mumkin. Bu qonunlar bir vaqtlar keng tarqalgan edi, ammo bir asr oldin ommabopligini yo‘qotgan. Hozirda 30 dan ortiq shtat qonunchilari xorijiy mulk egaligini cheklovchi qonun loyihalarini qabul qilgan yoki taqdim etgan.
11-Apellyatsiya sudi Amerika Fuqarolik Erkinliklari Ittifoqi tomonidan vakillik qilingan to‘rt nafar xitoylik fuqarolar Floridaning 2023-yildagi qonuniga qarshi da'vo qilish uchun huquqiy asosga ega emasligini aytdi. Chunki bu qonun faqat "Xitoyda doimiy yashovchi" shaxslarga nisbatan qo‘llaniladi, va ular yillar davomida Floridada yashab kelgan.
Sud, shuningdek, qonunning xitoylik fuqarolarni o‘z mulklarini davlatga ro‘yxatdan o‘tkazishga majbur qiluvchi qoidalari federal investitsiyalarni boshqaruvchi qonun bilan ziddiyatda ekanligi va irqchilik motivlari asosida qabul qilingan degan da'volarni rad etdi.
“Milliy, shaxsiy, yer va oziq-ovqat xavfsizligi masalalari ushbu qonunning qabul qilinishiga sabab bo‘ldi,” deb yozdi sudya Robert Lak sud qarorida.
Floridaning Respublika partiyasidan bo‘lgan Bosh prokurori Jeyms Utmeyyer va Amerika Fuqarolik Erkinliklari Ittifoqi ushbu masala bo‘yicha izoh berishdan bosh tortdi.
O‘tgan yili 11-Apellyatsiya sudining boshqa bir hay’ati ushbu qonunning apellyatsiya natijasi chiqmaguncha amalga oshirilishini to‘xtatib qo‘ygan edi.
Qonunga ko‘ra, Xitoyda doimiy yashovchi va AQSh fuqarosi yoki yashash guvohnomasiga ega bo‘lmagan shaxslar Floridada ko‘chmas mulk yoki yer sotib ololmaydi. Biroq, turistik vizaga ega bo‘lmagan yoki boshpana olgan shaxslar harbiy bazalardan kamida besh mil (8 km) uzoqlikda joylashgan ikki akrgacha bo‘lgan bitta turar-joy mulkini sotib olishlari mumkin.
Respublikachi gubernator Ron DeSantis 2023-yilda ushbu qonunni imzolaganida, bu Amerika fuqarolarini Xitoy Kommunistik Partiyasining ta’siridan himoya qilishga yordam beradi, deb aytgan edi.
Lakning qaroriga Respublika partiyasidan bo‘lgan prezident Donald Tramp tomonidan tayinlangan sudya Barbara Lagoa ham qo‘shildi. Ikkala sudya ham ilgari Florida Oliy sudida xizmat qilgan va DeSantis tomonidan tayinlangan edi.
Sudya Charlz Uilson esa qarorga qarshi chiqdi va xorijiy investitsiyalarni tartibga solish “federal darajadagi masala” ekanligini, Floridaning qonuni esa federal qonun bilan ziddiyatda ekanligini ta’kidladi. Uilson Demokratik partiyadan bo‘lgan sobiq prezident Bill Klinton tomonidan tayinlangan edi.
