Isroilning Eron neft omboriga hujumlari natijasida kelib chiqqan yong'inlar davom etmoqda
BMTning Atrof-muhit bo'yicha dasturi nazoratsiz neft yoqish havo sifatini buzishdan tashqari o'ta zararli oqibatlarga olib kelishini ta'kidladi.
Tehron Ekologik Halokat Yoqasida: Isroil Zarbalari va "Qora Yomg‘ir" Oqibatlari
Mart oyining birinchi haftasida Isroil tomonidan amalga oshirilgan havo hujumlari Eronning neft infratuzilmasiga jiddiy zarar yetkazdi. Sun’iy yo‘ldosh tasvirlari va The Guardian nashrining hisobotlari shuni ko'rsatadiki, yirik neft omborlaridagi yong‘inlar natijasida hosil bo‘lgan zaharli tutun Tehronning millionlab aholisi salomatligini xavf ostiga qo‘ymoqda.
Nishonga olingan strategik obektlar
7-mart kuni Isroil kuchlari to‘rtta muhim nuqtani bombardimon qilgan:
- Aghdasiyeh neft omborxonasi (Sharqiy hudud);
- Tehron neftni qayta ishlash zavodi (Janub);
- Shahran neft ombori (Shimoli-g‘arb);
- Karaj yonilg‘i obyekti va unga qarashli ishlab chiqarish markazlari.
Atrof-muhitning ifloslanishi va "Qora yomg‘ir"
Zarbalar natijasida havoga ulkan miqdorda kul, neft zarralari va oltingugurt dioksidi tarqaldi. Vaziyatni quyidagi omillar yanada og‘irlashtirdi:
- Zaharli yog‘inlar: Keyinchalik kuzatilgan bo‘ron shahar bo‘ylab "qora yomg‘ir" (neft aralashgan kislotali yog‘in) yog‘ishiga sabab bo‘ldi.
- Surunkali muammo: Bu hodisa uzoq vaqt davomida past sifatli "mazut" yoqilg‘isidan foydalanish oqibatida yomonlashgan havoni kritik darajaga olib keldi.
- Yong‘inlarning davomiyligi: Ikki kun o‘tib olingan tasvirlar Shahran va Tehron zavodlari hamon yonayotganini, o‘n kundan keyin esa Aghdasiyehda tutun davom etayotganini ko‘rsatdi.
Sog‘liq uchun xavf va mutaxassislar ogohlantirishi
Mahalliy aholi orasida bosh og‘rig‘i, ko‘z va teri qichishishi hamda nafas qisishi kabi shikoyatlar ko‘paygan. Tibbiyot mutaxassislari bu tutun bilan nafas olish uzoq muddatda quyidagilarga olib kelishini aytmoqda:
- Yurak-qon tomir kasalliklari va kognitiv buzilishlar;
- DNK tuzilishining shikastlanishi;
- Saraton xavfining ortishi.
- Tibbiy tavsiya: Eronlik shifokorlar aholini uydan chiqmaslikka, ko‘chada bo‘lganda N95 niqoblarini taqishga va ifloslangan kiyimlarni darhol utilizatsiya qilishga chaqirmoqda.
Xalqaro munosabat va ekologik meros
Isroil ushbu bombardimon uchun mas’uliyatni o‘z zimmasiga oldi. AQSh Energetika vaziri Kris Rayt esa AQShning bu hujumlarga aloqasi yo‘qligini ta’kidlab, buni "Isroilning mahalliy omborlarga zarbasi" deb atadi.
BMT Atrof-muhit dasturi (UNEP) ushbu hodisaning "zaharli merosi" haqida ogohlantirdi. Neft yong‘inlaridan chiqqan moddalar tuproq va yer osti suvlariga singib, oziq-ovqat zanjiriga kirishi va kelajak avlodlar salomatligiga uzoq muddatli salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.