Tramp Grenlandiyadagi “Rossiya tahdidi”ga qarshi turishga va’da berdi

AQSh prezidenti NATO Daniyani qariyb yigirma yildan buyon Arktikadagi xavfsizlik xatarlarini bartaraf etishga chaqirib kelayotganini iddao qildi.

By
Tramp bir necha bor Daniyaning avtonom hududi bo'lgan Grenlandiyaga egalik qilishdan kamiga rozi bo'lmasligini ta'kidladi. / Reuters

AQSh prezidenti Donald Tramp dushanba kuni Vashington Grenlandiyadagi “Rossiya tahdidi”ni yo‘qotish uchun qat’iy choralar ko‘rishini e’lon qildi.
Tramp Truth Social platformasida shunday yozdi: “NATO 20 yildan beri Daniyaga ‘Rossiya tahdidini Grenlandiyadan uzoqlashtirishingiz kerak’ deb kelmoqda. Afsuski, Daniya bu borada hech narsa qila olmadi. Endi vaqt keldi va bu amalga oshiriladi!!!”

Yevropa Ittifoqi  davr  raisi bo‘lgan Daniya tashqi ishlar vazirligi Reuters’ning izoh so‘roviga javob bermadi.

Tramp bir necha bor Daniyaga qarashli avtonom hudud bo‘lgan Grenlandiyani qo‘lga kiritishdan boshqa hech narsaga rozi bo‘lmasligini aytgan. Daniya ham, Grenlandiya rahbarlari ham orol sotilmasligini va AQSh tarkibiga kirishni istamasliklarini qat’iy ta’kidlab kelmoqda.

Yakshanba kuni NATO Bosh kotibi Mark Rutte va Tramp telefon orqali suhbatlashib, Grenlandiya hamda Arktikadagi xavfsizlik vaziyatini muhokama qildi. Rutte “bu masala ustida ishlashda davom etishlarini” aytdi va qo‘shimcha qildi: “Bu hafta Davosda Tramp bilan uchrashishni intiqlik bilan kutyapman.”

Grenlandiya strategik joylashuvi va katta mineral resurslari sababli uzoq yillardan beri AQSh e’tiborida bo‘lib kelmoqda. Shuningdek, mintaqada Rossiya va Xitoy faoliyati kuchayayotgani haqidagi iddaolar ham tashvish uyg‘otmoqda.

Yangi qadam sifatida Tramp shanba kuni Vashington 1-fevraldan boshlab Daniya, Norvegiya, Shvetsiya, Fransiya, Germaniya, Buyuk Britaniya, Niderlandiya va Finlyandiyadan keladigan mahsulotlarga 10 foizlik boj joriy etishini, iyungacha bu ko‘rsatkich 25 foizga oshirilishini bildirdi. Bunga sabab sifatida ushbu davlatlarning Grenlandiya ustidan AQSh nazoratiga qarshi chiqishlarini ko‘rsatdi.

Sakkiz Yevropa davlati yakshanba kuni qo‘shma bayonot e’lon qilib, AQSh tahdidini qoraladi va Arktika xavfsizligiga sodiqliklarini yana bir bor tasdiqladi.

Shu bilan birga, Kreml o‘tgan hafta Grenlandiyaning Daniyaga qarashli huquqiy maqomini tan olganini bildirib, oroldagi hozirgi vaziyatni “juda bahsli” deb atadi.
Kreml matbuot kotibi Dmitriy Peskov: “Biz Grenlandiya Daniya Qirolligiga tegishli hudud degan tushuncha asosida harakat qilamiz,” dedi.