Isroillik vazir falastinliklarni majburiy ko'chirishni yoqlamoqda

Isroil matbuotining xabar berishicha, mamlakatning o'ta o'ngchi Moliya vaziri Bezalel Smotrich bosib olingan G'arbiy Sohil va G'azodan falastinliklarning ko'chib ketishini rag'batlantirish siyosatini olib borishini aytdi.

By
Falastinliklar ishgʻol qilingan Gʻarbiy Sohilda haftalik yahudiy koʻchmanchilarining sayohati chogʻida Isroil askarlari qoʻriqlab turgan bir paytda kutishmoqda, 2026-yil 31-yanvar (ARXIV). / Reuters

Smotrich seshanba oqshomida o'z partiyasi tomonidan uyushtirilgan tadbirda arab terror davlati g'oyasini yo'q qilishlarini bildirdi. Bosib olingan G'arbiy Sohil uchun ibroniycha Yahudo va Samariya iborasini qo'llagan vazir la'natlangan Oslo bitimlarini rasman va amalda butunlay bekor qilishlarini hamda suverenitet sari yo'lga chiqishlarini ta'kidladi. U uzoq muddatda G'azo hamda G'arbiy Sohildan ko'chishni rag'batlantirishdan boshqa yechim yo'qligini iddao qildi. Smotrichning o'zi ham bosib olingan G'arbiy Sohildagi turar joylardan birida istiqomat qiladi.

O'tgan haftadan buyon Isroil hukumati 1990-yillardan beri amalda bo'lgan Oslo bitimlariga muvofiq Falastin ma'muriyati tomonidan boshqariladigan hududlarni ham o'z ichiga olgan holda G'arbiy Sohil ustidan nazoratni kuchaytirishni ma'qulladi. O'ta o'ngchi vazirlar tomonidan qo'llab-quvvatlangan bu reja bosqinni doimiy holatga keltirishni ko'zlaydi. Ushbu choralar bosib olingan G'arbiy Sohildagi yerlarni davlat mulki sifatida ro'yxatga olish jarayonini va yahudiy isroilliklarning to'g'ridan-to'g'ri yer sotib olishlarini osonlashtiradigan qadamlarni o'z ichiga oladi. Mazkur qarorlar butun dunyoda keng noroziliklarga sabab bo'ldi. Seshanba kuni 85 davlatning Birlashgan Millatlar Tashkilotidagi vakolatxonasi ushbu choralarni qoraladi va buni Falastin tuproqlarini amalda bosib olish deb atadi.

Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Antonio Guterres dushanba kuni Isroilni barqarorlikni buzuvchi va huquqqa zid deb atalgan yerlarni ro'yxatga olish siyosatidan voz kechishga chaqirdi. Bosib olingan G'arbiy Sohil kelajakdagi har qanday Falastin davlatining eng katta qismini tashkil etishi kerak bo'lgan hududdir. Isroildagi ko'plab o'ta o'ngchilar bu yerlarni Isroil tuprog'i deb hisoblaydilar. Isroil fuqarolik jamiyati tashkilotlari ham hukumat tomonidan imzolangan va 1967-yildan buyon Quddus chegaralarining bosib olingan G'arbiy Sohil ichkarisiga qarab ilk bor kengayishini anglatuvchi turar joy rejasi bo'yicha xavotir bildirdilar.

Isroil Qurilish va uy-joy vazirligi tomonidan e'lon qilingan rejalashtirilgan qurilish ishlari rasman G'arbiy Sohilda Quddusning shimoli-sharqida joylashgan g'ayriqonuniy Geva Binyamin yoki Adam turar joy bo'limining g'arbga qarab kengayishidir. Mavjud Isroil hukumati turar joylar qurishni rekord darajada tezlashtirib, 2025-yilda 52 ta turar joyni tasdiqladi. Isroil ishg'oli ostidagi Sharqiy Quddus hisobga olinmaganda xalqaro huquqqa ko'ra g'ayriqonuniy bo'lgan G'arbiy Sohil turar joylarida 500 mingdan ortiq isroillik yashamoqda. Isroil 1967-yildan beri bosib turgan tuproqlarda esa qariyb uch million falastinlik istiqomat qiladi.