Isroil G‘arbiy Sohilda muhim arxeologik sohani tortib olish payida

Isroil ishg‘ol ostidagi G‘arbiy Sohil shimolida, Sebastia shaharchasi yaqinidagi muhim arxeologik hududni ham o‘z ichiga olgan keng yer maydonini musodara qilishga qaror qilgani xabar qilindi.

Falastin Devor va aholi punktlariga qarshilik ko‘rsatish komissiyasi rahbari Moayad Shaaban seshanba kuni (17.02.2026) bergan bayonotida, musodara buyrug‘i Nablus viloyatiga qarashli Sebastia va Burqa shaharchalariga tegishli yerlarni nishonga olganini bildirdi.

Shaaban, bu qadam, 2025 - yilning 18 - yanvarida e’lon qilingan avvalgi niyat bayonotining to‘g‘ridan - to‘g‘ri davomi ekanini ta’kidladi.

U qaror aholi punktlarini kengaytirish maqsadida huquqiy va ma’muriy vositalardan foydalanilayotgan kengroq siyosatning bir qismi ekanini bildirib, mazkur yerlar faqat noqonuniy isroillik ko‘chmanchilarga ajratilishini qayd etdi.

Shaaban buyruq faqat arxeologik hudud bilan cheklanib qolmay, atrofdagi qishloq xo‘jaligi yerlarini va falastinliklarga tegishli zaytunzorlarni ham o‘z ichiga olishini ta’kidladi hamda bu Isroilning hudud ustidan nazoratini amalda kengaytirayotganiga e’tibor qaratdi.

Nablus va Jenin o‘rtasidagi asosiy yo‘l ustida joylashgan Sebastianing umumiy maydoni ancha kengdir.

Falastin Turizm vazirligi ma’lumotiga ko‘ra hudud tarixiy Bronza davriga borib taqaladi va u yerda Kan’on, Rim, Vizantiya, Finikiya hamda Islom davrlariga oid qoldiqlar mavjud.

Noyabr oyida Isroilning kundalik Haaretz gazetasi, Isroil Harbiy bo‘lmagan ma’muriyati Sebastia hududini rivojlantirish maqsadida falastinliklarga tegishli keng zaytunzorlar hamda xususiy mulklarni musodara qilishga tayyorlanayotganini xabar qilgan edi.

Shu oy boshida esa Isroil hukumati Falastin ma’muriyati nazoratidagi bosib olingan G‘arbiy Sohilning ayrim hududlarida qurilish, suv va madaniy meros buzilishlari sabab nazorat vakolatlarini kengaytiruvchi qo‘shimcha choralarni qabul qildi.

Bosib olingan G‘arbiy Sohilda kuchaygan hujumlar

2024 - yilning iyul oyida Isroil parlamenti, Isroil Qadimiy yodgorliklar to‘g‘risidagi qonunni G‘arbiy Sohilga tatbiq etishni va Isroil Qadimiy yodgorliklar idorasining hududda faoliyat yuritishini nazarda tutuvchi qonun loyihasining ilk ovoz berishini ma’qullagan edi.

Mazkur loyihaning yangi talqini dekabr oyida taqdim etildi. Bu hujjat bosib olingan G‘arbiy Sohildagi qadimiy yodgorliklar va madaniy meros obyektlari ustidan Isroil vakolatlarini kengaytirish hamda Falastin ma’muriyati fuqarolik nazoratidagi A va B hududlarini ham qamrab olishni ko‘zlaydi.

Isroil G‘azoga qarshi urushni boshlaganidan buyon G‘arbiy Sohil va bosib olingan Sharqiy Quddusda hujumlarini kuchaytirdi.

Isroilning keskinlashgan harakatlari o‘ldirishlar, hibsga olishlar, majburiy ko‘chirishlar va aholi punktlarini kengaytirishni o‘z ichiga olmoqda hamda bu qadamlar hududning rasmiy anneksiyasiga tomon bosqich sifatida baholandi.

2024 - yilning iyul oyida e’lon qilingan muhim xulosada Xalqaro Adliya sudi Isroilning Falastin hududlaridagi ishg‘olini noqonuniy deb e’lon qilib, G‘arbiy Sohil va Sharqiy Quddusdagi barcha aholi punktlarini bo‘shatishga chaqirgan edi.