Yaqin Sharqdagi urush neft narxining keskin ko'tarilishiga sabab bo'ldi

Husiylarning Isroilga hujumi va AQSh-Eron to‘qnashuvi bozorlarda tebranish hosil qildi.

By
Xom neft narxi 3 foizdan oshdi, Brent nefti 117 dollarga yaqinlashdi, chunki Yaman husiylarining mojaroga aralashuvi mintaqaviy keskinlikning yanada kuchayishi xavotirlarini kuchaytirdi. / Reuters

Global Bozorlarda Sarosima: Neft narxi keskin oshdi, aksiyalar indeksi pasaydi

Dushanba kuni Yaqin Sharqdagi mojaroning chuqurlashishiga javoban investorlar ehtiyotkorlik choralarini ko‘rishi natijasida jahon fond bozorlarida pasayish kuzatildi, xalqaro xom neft narxlari esa keskin ko‘tarildi. Asosiy xavotirlar urush ko‘lamining kengayishi va strategik energetika yo‘llarining bloklanishi bilan bog‘liq.

Neft Bozoridagi Tarixiy Sakrash

Yamandagi husiy isyonchilarining mojaroga faol aralashuvi mintaqaviy barqarorlikka jiddiy zarba berdi. Buning oqibatida:

  • Narxlar dinamikasi: Brent markali neft narxi qisqa vaqt ichida 3 foizdan ortiq o‘sib, barreliga 117 dollarga yaqinlashdi.
  • Tarixiy qiyos: Brent nefti mart oyida 60 foizlik o‘sishni qayd etishi kutilmoqda. Bu ko‘rsatkich 1990-yilda Iroqning Quvaytga bostirib kirishi ortidan kuzatilgan oylik rekordni ham yangilashi mumkin.
  • Hujumlar: Husiy guruhi Isroildagi nishonlarga raketa va dronlar bilan zarba berganini ma’lum qildi, bu esa Qizil dengizdagi kemachilik xavfsizligini so‘roq ostiga qo‘ydi.

Strategik Bo‘g‘ozlar va Energetika Yo‘llari Xavf Ostida

Jahon neft savdosining asosiy arteriyalari hisoblangan Hormuz va Bob al-Mandeb bo‘g‘ozlari atrofida xavf darajasi yuqori bo‘lib qolmoqda:

  • Saudiya Arabistoni: Eron bilan keskinlik tufayli Saudiya Arabistoni neft yuklarining bir qismini Hormuz bo‘g‘ozini chetlab o‘tuvchi muqobil yo‘nalishlarga yo‘naltirishni boshladi.
  • Eskalatsiya xavfi: AQSh Prezidenti Donald Trampning Vashingtonda Eron neft infratuzilmasiga, xususan, Xarg oroliga qarshi zarba berish variantlari borligi haqidagi bayonoti investorlar kayfiyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatdi.

Fond Bozorlariga Bosim va Iqtisodiy Oqibatlar

Eron yadroviy ob'ektlariga berilgan zarbalar haqidagi xabarlar ortidan Wall Street, Osiyo va Yevropa aksiyalar bozorlarida keskin pasayish yuz berdi. Tahlilchilar quyidagi xavflardan ogohlantirmoqda:

  1. Inflyatsiya: Neft narxining qimmatlashishi energiya xarajatlarini oshirib, global inflyatsiyani rag‘batlantiradi.
  2. Ta’minot zanjiri: Yuk tashish xavflari ta’minot zanjirlarining uzilishiga va transport xarajatlarining keskin ortishiga olib keladi.
  3. Korporativ daromadlar: Ishlab chiqarish va logistika xarajatlarining oshishi kompaniyalar foydasiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.

Xulosa

Investorlar uzoq muddatli beqarorlikka tayyorgarlik ko‘rmoqda. Pokistonning AQSh va Eron o‘rtasida vositachilik qilish taklifi diplomatik yechim uchun umid uyg‘otsa-da, hozircha bozorlarda "xavf-xatardan qochish" (risk-off) kayfiyati ustunlik qilmoqda