«Artemida II» missiyasi ekipaji oddiy hayot sharoitiga moslashishga harakat qilmoqda
Ilgari hech kim bormagan darajada uzoqqa — kosmosga uchgan «Artemida II» missiyasi ekipaji, oddiy hayot sharoitiga moslashishga harakat qilmoqda.
Oy atrofida parvoz qilgan «Artemida II» missiyasi ekipaji a’zolari Tinch okeaniga qo‘nganlaridan qariyb bir hafta o‘tgan bo‘lishiga qaramay jurnalistlarga bergan bayonotida, bu tarixiy voqeaning qanchalik muhim va buyuk ekanini hali ham to‘liq anglab yetmaganliklarini ma’lum qildilar
Missiya qo‘mondoni Reyd Uayzmen payshanba kuni (16.04.2026) NASA Jonson kosmik markazida o‘tkazilgan matbuot anjumanida: «Bu hafta tibbiy tekshiruvlar, jismoniy sinovlar, shifokorlar va ilmiy maqsadlar bilan to‘la bo‘ldi» - dedi.
«Biz hali o‘sha yengillik hissini boshdan kechirmadik» - deya qo‘shimcha qildi u.
50 yoshli Uayzmen missiyada boshqa amerikaliklar — Viktor Glover va Kristina Kox hamda kanadalik hamkasbi Jeremi Xansenga rahbarlik qildi. Ushbu ekipaj ilgari hech kim bormagan darajada uzoqqa — kosmosga uchdi.
Yerga qayta moslashish vaqt oladi
Missiya uchuvchisi Glover jurnalistlarga: «Ertaga to‘liq bir hafta bo‘ladi va men shu bir hafta davomida o‘zimni chetga olib, go‘yoki bir joyda berkinib yashadim; ijtimoiy tarmoqlardan uzoq bo‘ldim, yangiliklarni kuzatmadim» - dedi.
Uayzmenning qayd etishicha, Integrity kapsulasi atmosferaga qaytishning eng tez va eng issiq bosqichidan o‘tayotganda u va Glover issiqlik qalqonida «ehtimol ikki marta kichik karbonlashish (yonish) yo‘qotilishini» sezgan.
Qutqaruv kemasiga chiqqach, ular kapsulaga egilib, pastki qismini diqqat bilan tekshirib, issiqlik qalqoni kapsula bilan tutashgan joyda karbonlashgan materialning kichik qismi yo‘qolganini payqashdi.
Uayzmen mavzu haqida shunday dedi: «Issiqlik qalqoniga oddiy inson ko‘zi bilan qarayotgan biz uchun manzara ajoyib edi. Juda yaxshi ko‘rinardi va qayta kirish jarayoni haqiqatan ham hayratlanarli edi».
Biroq u batafsil tahlillar zarurligini ham ta’kidladi: «Biz issiqlik qalqonidagi har bir molekulani, hatto ehtimol har bir atomni juda sinchiklab o‘rganamiz».
Tarixiy missiya
«Artemida II» 1972 - yildan beri Oy orbitasiga yo‘l olgan ilk insonli missiya bo‘ldi va tarixda ilk bor tarkibida ayol, qora tanli astronavt hamda amerikalik bo‘lmagan ishtirokchi bo‘lgan missiya sifatida qayd etildi.
Ularning sayohati NASA tomonidan jonli efirda namoyish etildi; uchirilish va Yerga qaytish jarayonlarini millionlab tomoshabinlar kuzatdi.
Kox uchun Yerga qaytish yana tortishish kuchi hukmronligini his qilish demakdir. U: «Dastlabki bir necha kun o‘zimni hali ham havoda suzayotgandek his qildim. Hatto bunga ishondim va suzmayotganimga o‘zimni ishontirishim kerak edi» - dedi.
U shuningdek, qaytganlaridan beri ekipaj a’zolari «yanada hayajonlanganini va agentlik sifatida bu mas’uliyatni zimmasiga olishga tayyor ekanini» qo‘shimcha qildi. «Biz buni uddaladik» - dedi Kox.
«Artemida II» missiyasi taxminan 10 kun davom etdi, biroq NASA kelajakda Mars missiyalariga tayyorgarlik ko‘rish uchun Oyga yanada uzoq muddatli safarlarni amalga oshirishni rejalashtirmoqda.
Amerika Qo‘shma Shtatlari esa Xitoyning belgilagan muddatidan oldin va prezident Donald Trampning vakolat muddati tugashidan avval, 2028 - yilda Oyga qo‘nishni maqsad qilgan.