Markaziy Afrikada kuchayib borayotgan Ebola epidemiyasi global sog‘liqni saqlash xavfsizligiga tahdid soluvchi xavfli bosqichga yetdi. CDC tomonidan e’lon qilingan kompyuter modellariga ko‘ra, yaqin kelajakda kasallanish holatlari soni 10 mingdan 20 minggacha yetishi mumkin.
Mutaxassislar vaziyat 2014–2016 yillarda G‘arbiy Afrikada 28 mingdan ortiq kasallanish va 11 mingdan ziyod o‘limga sabab bo‘lgan tarixdagi eng yirik Ebola epidemiyasiga o‘xshash yo‘nalishda rivojlanayotganidan ogohlantirmoqda.
CDC rasmiylari qat’iy va samarali sog‘liqni saqlash choralari ko‘rilmasa, ushbu xavotirli ssenariy yuz berishi mumkinligini ta’kidladi.
Davosi va vaksinasi yo‘q yangi tur
Afrika Kasalliklarni nazorat qilish va oldini olish markazi hozirgacha qariyb 400 ta tasdiqlangan holat va 63 ta o‘lim qayd etilganini ma’lum qildi.
Mutaxassislar esa rasmiy hisobga olinmagan ko‘plab yashirin holatlar mavjud bo‘lishi mumkinligini aytmoqda.
Tana suyuqliklari orqali yuqadigan ushbu xavfli virusning hozirgi to‘lqiniga “Bundibugyo” deb nomlangan tur sabab bo‘lmoqda.
Ushbu turning eng xavfli jihati shundaki, hozircha unga qarshi tasdiqlangan maxsus davolash usuli yoki vaksina mavjud emas.
Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) ham vaziyat jiddiylashgani sababli o‘tgan may oyida global sog‘liqni saqlash bo‘yicha favqulodda holat e’lon qilgan edi.
Mojarolar epidemiyaga qarshi kurashni qiyinlashtirmoqda
Epidemiyaning xavfli tus olishiga nafaqat tibbiy muammolar, balki mintaqadagi geosiyosiy inqirozlar ham sabab bo‘lmoqda.
Kongo hukumati bilan Ruanda tomonidan qo‘llab-quvvatlanayotgan M23 isyonchi guruhi o‘rtasidagi to‘qnashuvlar hamda DAESh bilan aloqador guruhlarning hujumlari sog‘liqni saqlash xodimlarining hududga yetib borishini qiyinlashtirmoqda.
Prognozlarda xatolik ehtimoli mavjud
Olimlar model asosidagi hisobotlar xavf ko‘lamini baholashda muhim ekanini tan olsalar-da, epidemiyalar rivojini oldindan aniq bashorat qilish qiyinligini eslatmoqda.
Cheklangan va to‘liq bo‘lmagan ma’lumotlar asosida tayyorlangan prognozlarda xatolik ehtimoli doimo yuqori bo‘lishi qayd etildi.
