AQSh Prezidenti Donald Trump, AQSh Grenlandiya masalasida NATO bilan muzokaralar olib borayotganini va Arktikadagi ushbu hudud AQSh milliy xavfsizligi uchun hayotiy ahamiyatga ega ekanini ta’kidladi. Juma kuni jurnalistlarga bergan bayonotida u shunday dedi:
“NATO Grenlandiya bo‘yicha biz bilan muloqotda. Milliy xavfsizlik uchun Grenlandiya bizga juda-juda zarur. Agar uni qo‘lga kirita olmasak, milliy xavfsizlikda katta bo‘shliq paydo bo‘ladi — ayniqsa ‘Oltin Gumbaz’ va boshqa barcha tashabbuslarimiz nuqtai nazaridan.”
Trump tilga olgan harbiy yoki xavfsizlik tashabbuslari haqida tafsilot bermadi, biroq Vashington bu masalada alyans bilan faol aloqada ekanini qayd etib, “NATO bilan gaplashyapmiz,” dedi.
Juma kunining erta soatlarida Trump Grenlandiya borasida AQSh manfaatlariga qarshi chiqqan mamlakatlarga nisbatan boj tariflarini bosim vositasi sifatida qo‘llash imkonini ko‘rib chiqayotganini bildirdi. U avvalroq Fransiya Prezidenti Emmanuel Macron bilan bo‘lgan suhbatni eslab, Fransiyada dori-darmon narxlarini oshirish maqsadida 25 foizlik keng qamrovli boj tahdidi haqida gapirganini yodga oldi va: “Buni Grenlandiya uchun ham qilaman,” dedi.
Oq uyda o‘tkazilgan tadbirda Trump yana shunday dedi:
“Agar Grenlandiya masalasida moslashuv bo‘lmasa, mamlakatlarga soliq joriy etishim mumkin, chunki milliy xavfsizlik uchun Grenlandiya bizga kerak.”
Tariflar… ehtimoliy jazoviy choralar
O‘tgan hafta Trump Daniyaga qarashli avtonom hudud ustidan Rossiya yoki Xitoyning ta’siri kuchayishining oldini olish uchun AQSh Grenlandiyani “qo‘lga kiritishi” zarurligini aytgandi.
Ham Daniya, ham Grenlandiya hududni sotish bo‘yicha har qanday taklifni rad etdi; Daniya esa orol ustidagi suverenitetini yana bir bor tasdiqladi.
Chorshanba kuni yuqori martabali daniyalik amaldorlar AQSh Vitse-prezidenti JD Vance va Davlat kotibi Marco Rubio bilan Oq uyda uchrashdi. Uchrashuvdan so‘ng Daniya tashqi ishlar vaziri Lars Lokke Rasmussen muzokaralar “ochiq va konstruktiv” o‘tganini, biroq “asosiy kelishmovchiliklar” saqlanib qolayotganini tan oldi.
Har ikki partiya vakillaridan iborat bir guruh parlament a’zolari juma kuni Kopengagenda bo‘lib, Trump ma’muriyatining Grenlandiyani egallash haqidagi tahdidlariga doir xavotirlarni muhokama qilmoqda.
