Amerika Qo‘shma Shtatlari (AQSh) prezidenti Donald Tramp Rossiya va Ukraina energetika infratuzilmasiga hujumlarni to‘xtatish uchun darhol kuchga kiradigan sulhga kelishganini e’lon qildi. Biroq Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy bu bayonot o‘zi uchun ham yangilik bo‘lganini aytdi. Kreml esa kelishuvni hozircha tasdiqlamadi.

BBCning Rossiya bo‘yicha muharriri Stiv Rozenbergga ko‘ra, Moskva sulh Ukrainaning qo‘lini bog‘lab, Rossiyaga ustunlik beradi, deb hisoblamoqda.

Tramp yakshanba kuni Rossiya va Ukraina energetika infratuzilmasiga hujumlarni to‘xtatishga kelishganini ma’lum qildi. Kiyev rahbariyati Rossiya ham kelishuvga rioya qilsa, sulhga tayyor ekanini bildirdi.

Kreml matbuot kotibi Dmitriy Peskov jurnalistlarning bu boradagi savoliga: “Muloqotlar davom etmoqda. Aytadigan gapimiz bo‘lsa, albatta sizlarni xabardor qilamiz”, deb javob berdi.

Moskva kelishuvni o‘z foydasiga deb bilmoqda

Kremlga yaqin Rossiya matbuoti Trampning sulh haqidagi bayonotini Moskva uchun “sovg‘a” sifatida baholadi. Hukumatni qo‘llab-quvvatlovchi “Moskovskiy komsomolets” gazetasi kelishuv Rossiyaga ustunlik berishini ta’kidladi.

Gazetaga ko‘ra, Rossiyaning Ukraina energetika obyektlariga hujumlarni to‘xtatishi, buning evaziga Ukrainaning Rossiya neftni qayta ishlash zavodlarini nishonga olishiga yo‘l qo‘yilmasligini anglatishi mumkin. Gazeta bu holat amalda bir tomonlama kelishuvga aylanishi mumkinligini ilgari surdi.

So‘nggi oylarda Ukrainaning Rossiyadagi neft obyektlariga uzoq masofaga uchuvchi uchuvchisiz uchish apparatlari bilan uyushtirgan hujumlari jiddiy zarar yetkazdi va mamlakat bo‘ylab yonilg‘i tanqisligiga sabab bo‘ldi.

Ukraina bu hujumlarni davom ettirsa, Moskva Kiyevni AQShning iqtisodiy manfaatlariga zarar yetkazishda ayblashi mumkinligi aytilmoqda. Rossiya rasmiylari, shuningdek, hujumlar AQShning Rossiyadan dizel yonilg‘isi import qilish bo‘yicha kelishuviga putur yetkazayotganini da’vo qilishi mumkin.

Tramp mazkur kelishuv amerikalik iste’molchilarga foyda keltirishini ta’kidlayotgan bo‘lsa-da, import hajmi yonilg‘i narxlarini sezilarli darajada pasaytira olishi borasida shubhalar mavjud.

Kreml AQShning Ukrainaga yordami kamayishini istamoqda

Rozenbergning baholashicha, Kreml Ukrainaning Rossiya energetika obyektlariga hujumlari Vashingtonning noroziligiga sabab bo‘lishini va AQShning Kiyevga yordami kamayishini mamnuniyat bilan qarshi oladi.

Moskva Vashingtonning Ukraina bilan razvedka ma’lumotlarini almashishni to‘xtatishini hamda Kiyevga yuborish uchun Yevropa davlatlariga qurol sotishni bas qilishini istamoqda.

Trampning Ukraina prezidenti Zelenskiy haqida: “Menimcha, Ukrainaning yangi prezident saylash vaqti keldi”, degan so‘zlari ham Kreml tomonidan ijobiy kutib olindi.

Zelenskiy Ukrainada prezident saylovlarini o‘tkazish uchun Rossiyadan 60 kunlik sulh talab qildi. Biroq Peskov Moskva vaqtinchalik sulh o‘rniga doimiy tinchlik istashini ta’kidladi.

Kreml dushanba kuni saylovlarni o‘tkazish maqsadida jangovar harakatlarni bir kunga to‘xtatishni taklif qildi. Ammo Ukraina va G‘arb davlatlari bu taklifni jiddiy yechim sifatida qabul qilishi kutilmayapti.

Rossiya tashqi ishlar vaziri Sergey Lavrov ham dushanba kungi bayonotida Ukraina sulh beradigan “nafas rostlash” imkoniyatiga loyiq emasligini ta’kidladi.

Moskvaning maqsadi o‘zgarmadi

Rossiyaning energetika infratuzilmasiga hujumlarni davom ettirishi va qish yaqinlashayotgan bir paytda Ukrainaga bosimni kuchaytirishga urinishi Kreml jangovar harakatlarni to‘xtatishga tayyor emasligi haqidagi baholarni mustahkamlamoqda.

Zelenskiy dushanba kungi bayonotida Rossiya tun davomida va ertalab Ukrainadagi turli energetika obyektlarini nishonga olganini bildirdi.

Kremlga yaqin “Moskovskiy komsomolets” gazetasi esa Ukrainani Rossiya shartlari asosida tinchlikka rozi bo‘lishga majburlash uchun mamlakatni “Tosh davriga qaytarish”ga chaqirdi.

Rozenbergga ko‘ra, Moskvaning asosiy maqsadi o‘zgarmagan: Ukrainani taslim bo‘lishga majburlash. Kreml Tramp bilan tuzilgan dizel yonilg‘isi kelishuvi va AQSh prezidentining Zelenskiyga nisbatan tobora ortib borayotgan sabrsizligi ushbu maqsadga erishishga yordam beradi, deb hisoblamoqda.