AQSh Kongressi Turkiyaga KAAN beshinchi avlod jangovar samolyoti uchun mo‘ljallangan F110 dvigatellarini sotish jarayoniga aralashmadi. 24-iyun kuni AQSh Davlat departamenti tomonidan yuborilgan rasmiy bildirishnomadan so‘ng belgilangan 15 kunlik ko‘rib chiqish muddati 9-iyulda hech qanday to‘siqsiz yakunlandi.
Kongressdagi jarayon va to‘siqlar
Sotuv jarayonida bir guruh qonunchilar qarshilik ko‘rsatishga uringan edi:
Qo‘shma rezolyutsiya: Nevadadan demokrat vakil Dina Titus boshchiligidagi to‘qqiz nafar kongressmen savdoni to‘xtatish bo‘yicha qo‘shma rezolyutsiya kiritdi.
Siyosiy kontekst: Rezolyutsiyani qo‘llab-quvvatlaganlar (Brad Sherman, Chris Pappas va boshqalar) avval ham Turkiyaga qarshi harbiy savdolarga, xususan F-16 loyihalariga qarshi chiqqan hamda o‘z hududlarida arman, yunon va isroil diasporalari ta’siri yuqori bo‘lgan qonunchilardir.
Natija: Rezolyutsiya ko‘rib chiqish muddati tugaguniga qadar na Vakillar palatasi, na Senat kun tartibiga chiqarilmadi va ovozga qo‘yilmadi. Shu sababli, sotuvni to‘xtatish bo‘yicha qonunchilik jarayoni boshlanmay qoldi.
Jarayon qanday ishlaydi?
AQSh qonunchiligiga ko‘ra, NATO ittifoqchilariga yirik qurol-yarog‘ sotishda 15 kunlik ko‘rib chiqish muddati mavjud. Bu muddat ichida savdoni bloklash uchun:
Har ikki palatada (Vakillar palatasi va Senat) rezolyutsiya ma’qullanishi;
Prezident Donald Tramp tomonidan imzolanishi talab qilinadi.
Prezident veto qo‘ygan taqdirda, Kongress uni bekor qilishi uchun har ikki palatada uchdan ikki ko‘pchilik ovozni (Vakillar palatasida kamida 290, Senatda 67 ovoz) yig‘ishi zarur.
Ushbu qonunchilik bosqichlari o‘tmagani uchun tranzaksiya hech qanday qo‘shimcha ruxsatsiz davom ettiriladi.
Keyingi qadamlar
Mazkur sotuv F110-GE-129E/F dvigatellarining integratsiyasi, yig‘ish, sertifikatlash, sinovdan o‘tkazish hamda tegishli texnik ma’lumotlarni uzatishni qamrab oladi. Endilikda AQSh ma’muriyati, dvigatel ishlab chiqaruvchi kompaniya va Turkiyaning vakolatli organlari o‘rtasida yetkazib berish jadvallari hamda texnik-tijorat muzokaralarining navbatdagi bosqichi boshlanadi.
