Marko Rubio: "Hamasning qurolsizlanishi bo‘yicha umidli belgilar bor"
AQSh Davlat kotibi Marko Rubio dushanba kuni bergan bayonotida, Falastinning Hamas harakati qurolsizlanishi bo‘yicha ijobiy siljishlar kuzatilayotganini ma’lum qildi. Uning ta’kidlashicha, Donald Trampning G‘azo bo‘yicha tinchlik rejasi muvaffaqiyati bevosita ushbu jarayonga bog‘liq.
Xalqaro hamkorlik va asosiy shartlar
Rubio Fox News telekanaliga bergan intervyusida Misr va Turkiya kabi hamkor davlatlar ushbu jarayonga faol jalb etilganini qayd etdi:
"Dam olish kunlari qurolsizlanish bo‘yicha kelishuvga yaqinlashganimizni ko‘rsatuvchi ayrim umidli belgilar kuzatildi. Biroq, bu reja faqat Hamas qurollarni to‘liq topshirgan taqdirdagina ishlaydi. Ungacha hamma narsa savol ostida qoladi."
AQShning asosiy maqsadi — G‘azo xavfsizligini xalqaro kuchlar tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan Falastin xavfsizlik kuchlari nazoratiga o‘tkazishdir.
Hamasning pozitsiyasi: "Avval birinchi bosqich bajarilsin"
Hamas matbuot kotibi Hazem Qosim Anadolu agentligiga bergan intervyusida, qurolsizlanish masalasini kun tartibiga qo‘yishdan oldin kelishuvning birinchi bosqich shartlarini bajarish lozimligini ta’kidladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, birinchi bosqich majburiyatlarini e’tiborsiz qoldirish Tramp rejasiga zid va muzokaralarni murakkablashtiradi.
Trampning tinchlik rejasi: Birinchi bosqich shartlari
O‘t ochishni to‘xtatish;
Isroil qo‘shinlarining hududdan qisman chekinishi;
Isroillik asirlarni ozod qilish;
G‘azoga kuniga 600 ta yordam yuk mashinasi kiritish.
Hamas vakilining iddao qilishicha, harakat asirlarni ozod qilish orqali o‘z majburiyatlarini bajargan, biroq Isroil insonparvarlik yordami kirishini cheklab, hujumlarni davom ettirmoqda. Ma’lumotlarga ko‘ra, so‘nggi hujumlarda 786 falastinlik halok bo‘lgan.
Ikkinchi bosqich va "Bosim vositalari"
Kelishuvning ikkinchi bosqichi Isroil armiyasining G‘azodan keng miqyosda chiqib ketishini, qayta tiklash ishlarini boshlashni va guruhlarning qurolsizlanishini nazarda tutadi.
Vaziyatning murakkablashishi:
Qarshi raddiya: Hazem Qosim Isroilning urushni qayta boshlash haqidagi tahdidlarini "samarasiz bosim vositasi" deb atadi.
Isroilning ichki pozitsiyasi: TV 14 xabariga ko‘ra, Isroil moliya vaziri Bezalel Smotrich G‘azoni to‘liq qayta egallash va u yerda yahudiy manzilgohlari qurish haqidagi chaqiriqlarini davom ettirmoqda.
