Bangladesh Milliyatchi Partiyasi (BNP), Sheyx Hasina hukumatini ag‘dargan 2024-yil iyul oyidagi xalq qo‘zg‘olonidan beri o‘tkazilgan ilk saylovlarda g‘alaba qozonganidan so‘ng, yakshanba kunigacha yangi hukumat tuzishini e’lon qildi.
Partiya Bosh kotibi Mirza Faxrul Islom Alamgir, juma kuni mamlakat shimoli-g‘arbidagi Thakurgaon hududidagi saylov okrugiga borganida muxbirlarga shunday dedi: "Bu BNPning hukumati bo‘ladi. Hukumat 15-fevralgacha tuziladi. BNP barcha partiyalar bilan birga parlamentga boradi."
Bosh kotib shuningdek: "BNPning Iyul Shartnomasida imzolagan islohotlari qadamma-qadam amalga oshiriladi," deb qo‘shimcha qildi.
Bangladeshlik saylovchilar, shuningdek, umumxalq referendumida keng qamrovli demokratik islohotlarni ma’qulladilar. Referendum payshanba kuni parlament saylovlari bilan birga o‘tkazildi. Komissiya ma’lumotiga ko‘ra, saylovchilarning 60,2 foizi islohotlar to‘plamini qo‘llab-quvvatlagan.
Iyul Shartnomasi Hasinani taxtdan tushirgan qo‘zg‘olon boshlangan oy nomi bilan atalgan va "Iyul kelishuvi" deb tanilgan hujjat, bosh vazirlar uchun ish muddati cheklovlari, parlamentning yuqori palatasini tuzish, prezidentning vakolatlarini kuchaytirish va sud mustaqilligini oshirish kabi yangiliklarni taklif qiladi.
Iyul Shartnomasi, shuningdek, parlamentda ayollar vakilligini ko‘paytirishni hamda muxolifatdan vitse-prezident va parlament qo‘mitasi raislarini saylashni ham o‘z ichiga oladi.
Referendumda saylovchilarga berilgan savolda, agar ma’qullansa, Shartnoma "saylovda g‘olib chiqqan partiyalar uchun majburiy" bo‘lishi va ularni buni tasdiqlashga majbur qilishi ko‘rsatilgan edi.
Shartnoma bo‘yicha partiyalar bilan uzoq muzokaralar olib borgan Kelishuv komissiyasi raisi o‘rinbosari Ali Riaz natijani olqishladi. Riaz AFP nashriga bergan bayonotida: "Bangladesh xalqi 'ha' ovozi bilan islohotlarga bo‘lgan xohishini ochiq-oydin bildirdi. Bu islohotlarni amalga oshirish mas’uliyati endi siyosiy partiyalar zimmasiga tushadi. Ularning xalq irodasiga hurmat ko‘rsatishini va bosh qonunga amal qilishini umid qilamiz," dedi.
BNP raisi Tariq Rahmanning partiya bosh vazirligiga nomzodi bo‘lish ehtimoli yuqori ekani aytilmoqda. Rahman dekabr oyida, onasi va Bangladeshning ilk ayol bosh vaziri Xolida Ziyoning vafotidan keyin partiya boshqaruviga kelgan edi.
Konstitutsiyaga ko‘ra, bir partiya hukumat tuzishi uchun 300 o‘rinli parlamentda kamida 151 o‘ringa ega bo‘lishi kerak. Payshanba kungi saylovlarda BNPning o‘zi 209 o‘rinni egalladi. Uning asosiy raqibi, Jamoat-i Islomiy yetakchiligidagi blok esa 77 o‘rinni qo‘lga kiritdi.
