Xitoy Davlat rahbari Si Szinpin va Irlandiya Bosh vaziri Mixael Martin dushanba kuni nafaqat iqtisodiy aloqalarni mustahkamlash, balki Xitoy va Yevropa Ittifoqi o‘rtasidagi munosabatlarni ham muhokama qildi.
Martin yakshanba kuni besh kunlik rasmiy tashrif doirasida Xitoy poytaxti Pekinga yetib keldi. Bu Irlandiya bosh vazirining 14 yildan so‘ng Xitoyga qilgan ilk rasmiy tashrifi hisoblanadi.
Si Szinpin nutqida: “O‘zaro hurmat, tenglik va o‘zaro manfaat Xitoy–Irlandiya munosabatlarining uzoq muddatli va barqaror rivojlanishidan olingan qimmatli tajribalardir”, dedi.
Martin payshanbagacha davom etadigan tashrifi davomida Shanxay shahrida yuqori martabali xitoylik rasmiylar va ishbilarmonlar bilan ham uchrashuvlar o‘tkazadi.
Xitoy Tashqi ishlar vazirligi matbuot kotibi Mao Nin bergan ma’lumotga ko‘ra, Si Szinpin shunday degan: “Ikki tomon munosabatlarni oldinga siljitishi kerak. Xitoy strategik muloqotni mustahkamlash, o‘zaro siyosiy ishonchni chuqurlashtirish, hamkorlikni kengaytirish, ikki xalq uchun yanada ko‘proq manfaat yaratish va Xitoy–Yevropa munosabatlariga yangi sur’at bag‘ishlash uchun Irlandiya bilan ishlashga tayyor.”
Xitoy va Irlandiya ko‘p tomonlama hamkorlikni qo‘llab-quvvatlaydi. Xitoy Tashqi ishlar vazirligi saytida e’lon qilingan bayonotga ko‘ra, Si Szinpin: “Ikki tomon xalqaro munosabatlarda muvofiqlashtirish va hamkorlikni kuchaytirishi, BMT nufuzini birgalikda himoya qilishi va yanada adolatli hamda teng huquqli global boshqaruv tizimi uchun ishlashi lozim”, dedi.
Irlandiyaning Osiyodagi eng yirik iqtisodiy hamkori
Si Szinpin Xitoy va Yevropa Ittifoqi “uzoq muddatli nuqtai nazarni saqlab qolishi, birgalikda ishlashga sodiq bo‘lishi, kelishmovchiliklarni obyektiv va oqilona tarzda hal qilishi hamda o‘zaro manfaatli hamkorlikni davom ettirishi kerak”, deya ta’kidladi.
Irlandiya hukumati bayonotiga ko‘ra, Martin Irlandiya va Xitoy o‘rtasidagi savdoda “yanada katta ochiqlik”ka chaqirib, ikki davlat o‘rtasidagi kuchli iqtisodiy aloqalarning ahamiyatini urg‘uladi.
Si Szinpin Irlandiyaning ochiq bozorlarga bo‘lgan yondashuvini qayd etar ekan, har ikki mamlakat ham global savdoda hamkorlikka asoslangan ishtirokdan manfaat ko‘rayotganini bildirdi.
Yillik qariyb 42 milliard dollarlik savdo hajmi bilan Xitoy Irlandiyaning Osiyodagi eng yirik iqtisodiy hamkori, dunyo miqyosida esa beshinchi eng katta savdo hamkori hisoblanadi.
Si Szinpin mehmon bosh vazirning fikrlarini qo‘llab-quvvatlab, Pekinning sun’iy intellekt, raqamli iqtisodiyot, sog‘liqni saqlash va ta’lim kabi sohalarni ham o‘z ichiga olgan turli yo‘nalishlarda amaliy hamkorlikni kuchaytirishga qiziqishini bildirdi.
Irlandiya tomoni bergan ma’lumotga ko‘ra, Si Szinpin Xitoyning Irlandiya bilan strategik muloqotni va siyosiy ishonchni chuqurlashtirishga umid qilayotganini, shuningdek xalqaro masalalarda ko‘p tomonlama hamkorlik muhimligini ta’kidlagan.
Har ikki yetakchi ko‘p tomonlama yondashuv va BMT nufuziga sodiqliklarini yana bir bor tasdiqlab, Xitoy va Yevropa Ittifoqi o‘rtasidagi aloqalarni kengroq ko‘lamda rivojlantirish masalasini muhokama qildi.
Xitoy tomoni, Irlandiyaning joriy yil oxirida Yevropa Ittifoqi Kengashiga raislikni qabul qilib olishini inobatga olib, Dublin Xitoy–YI munosabatlariga konstruktiv hissa qo‘shishiga umid bildirdi.
Irlandiya Bosh vaziri Martin bu tashrifni Yevropa Ittifoqi va Xitoy o‘rtasida bojxona tariflari masalasida kengroq keskinliklar saqlanib turgan bir paytda amalga oshirdi. So‘nggi davrda Xitoyning ayrim YI sut mahsulotlari va elektr avtomobillariga joriy qilgan bojxona tariflari tomonlar o‘rtasidagi savdo aloqalariga bosim o‘tkazishda davom etmoqda.
