DUNYO
2 daqiqa o'qish
Xitoy kosmosga sun’iy intellektga asoslangan sun’iy yo‘ldoshini uchirdi
Xitoyning orbitada 2 800 ta sun’iy yo‘ldoshdan iborat sun’iy intellekt tarmog‘ini barpo etish rejasiga ko‘ra, ushbu sakkizta yo‘ldosh yuqori unumdorlikka ega hisoblash, lazerli aloqa va sovutish texnologiyalarini sinovdan o‘tkazadi.
Xitoy kosmosga sun’iy intellektga asoslangan sun’iy yo‘ldoshini uchirdi
(ARXIV) Ikkita sun'iy yo‘ldoshni olib ketayotgan «Jielong-3» tashuvchi raketasi 2026-yil 5-avgust kuni Shandun provinsiyasidagi uchirish kemasidan havoga ko‘tarilmoqda. / AFP

Xitoy koinotga 10 ta sun’iy yo‘ldosh uchirdi: Ularning 8 tasi sun’iy intellektga asoslangan

Xitoy Zhuque-2E Y4 tashuvchi raketasi orqali orbitaga 10 ta yangi sun’iy yo‘ldoshni muvaffaqiyatli olib chiqdi. Ulardan sakkiztasi koinotda sun’iy intellekt (AI) hisoblash quvvatini rivojlantirishga mo‘ljallangan.

Davlatga qarashli Xinhua axborot agentligi xabariga ko‘ra, raketa Shimoliy-g‘arbiy Xitoydagi Dongfeng tijorat kosmik innovatsiyalar zonalaridan uchirilgan. Barcha 10 ta sun’iy yo‘ldosh mo‘ljallangan orbitalariga joylashtirilgan.

Sun’iy intellekt yo‘ldoshlarining texnik imkoniyatlari

Yo‘ldoshlarning sakkiztasi ADAspace kompaniyasiga tegishli "Star Compute" loyihasining ikkinchi guruhini tashkil etadi. Tong-shom (Sun-synchronous) orbitalarida ishlashga mo‘ljallangan ushbu apparatlarga quyidagi ilg‘or texnologiyalar o‘rnatilgan:

  • Yuqori unumdorlikka ega hisoblash tizimlari va koinotga asoslangan lazerli aloqa tarmoqlari;

  • Kam yorug‘likda ham tasvirga oluvchi kameralar;

  • 10 000 vattli suyuq sovutish tizimlari va katta ochiladigan sovutish konstruksiyalari;

  • AI modellarini to‘g‘ridan-to‘g‘ri orbitada o‘qitish (On-orbit AI training) imkoniyati.

ADAspace kompaniyasi ushbu missiya kosmik hisoblash texnologiyalari rivojlanishini hamda ularning tijoriy qo‘llanilishini sezilarli darajada tezlashtirishini ma’lum qilgan.

2 800 ta sun’iy yo‘ldoshdan iborat ulkan tarmoq rejasi

Kompaniya koinotda 2 800 ta hisoblash sun’iy yo‘ldoshidan iborat global AI infratuzilmasini barpo etishni maqsad qilgan:

  • 2025-yil may: 12 ta yo‘ldoshdan iborat birinchi guruh orbitaga chiqarilgan edi.

  • Alibaba bilan hamkorlik: Joriy yil yanvar oyida ADAspace o‘z orbital tarmog‘iga Alibaba’ning Qwen3 AI modelini joylashtirganini e’lon qildi. Bu ma’lumotlarni Yerga uzatmasdan, to‘g‘ridan-to‘g‘ri koinotning o‘zida qayta ishlash imkonini beradi.

  • Kelajak rejalari: Kompaniya 2030-yilga borib 1 000 ta, 2035-yilga kelib esa to‘liq 2 800 ta sun’iy yo‘ldoshdan iborat orbital AI tarmog‘ini yaratishni rejalashtirmoqda.