DUNYO
2 daqiqa o'qish
Marokashda fransuz tilining hukmronligiga chek qo'yishga chaqiriqlar kuchaymoqda
Milliy koalitsiya Jahon Arab tili kuni munosabati bilan arab tilining rasmiy maqomini to‘liq amalga oshirishni talab qildi.
Marokashda fransuz tilining hukmronligiga chek qo'yishga chaqiriqlar kuchaymoqda
Marokash bayrog'i / TRT Afrika English
18 декабр 2025

Marokashda milliy koalitsiya chorshanba kuni ta’lim, boshqaruv va boshqa sohalarda fransuz tilining ustunligiga barham berishni talab qilib, arab tilini mustahkamlash zarurligini ta’kidladi.

Jahon Arab tili kuni munosabati bilan e’lon qilingan bayonotda, Marokash Milliy Arab Tili Koalitsiyasi mamlakatda yanada inklyuziv til kelajagini faqat arab tilining rasmiy maqomi hayotning barcha jabhalarida samarali tarzda tatbiq etilishi orqali ta’minlash mumkinligini bildirdi.

Koalitsiya arab tilini ta’lim, boshqaruv, moliya, ishbilarmonlik va boshqa muhim sohalarda asosiy tilga aylantirish, shuningdek fransuz tilining hukmronligiga barham berish uchun “aniq va qat’iy til siyosati” zarurligini ta’kidladi.

Shuningdek, koalitsiya davlat muassasalari va xususiy kompaniyalar tomonidan qonuniy me’yorlarga muvofiq ravishda rasmiy hujjatlar, xizmatlar va yozishmalarda arab yoki amazig (berber) tilidan foydalanish majburiy etib belgilanishini talab qildi.

Bayonotda ko‘plab fuqarolik jamiyati tashkilotlari, davlat idoralari, nodavlat notijorat tashkilotlari va banklar tomonidan fransuz tilidan foydalanish amaliyotining davom etayotgani tanqid qilindi.

Marokash Konstitutsiyasining 5-moddasida “Arab tili davlatning rasmiy tilidir va davlat bu tilning qo‘llanilishini himoya qilish, rivojlantirish va rag‘batlantirish uchun harakat qiladi” degan norma mavjud. Shu modda doirasida amazig tili ham rasmiy til sifatida tan olinib, barcha fasliklarning umumiy merosining bir qismi ekani qayd etilgan.

Ayniqsa 2019-yil avgust oyida kuchga kirgan va ayrim fanlarni fransuz tilida o‘qitishga ruxsat bergan ta’lim islohoti to‘g‘risidagi qonundan so‘ng, fransuz tilidan foydalanish mamlakatda keng muhokamalarga sabab bo‘ldi.

Mazkur siyosat fransuz tilini mustamlaka boshqaruvining merosi sifatida ko‘ruvchi va uning ta’lim tizimidagi mavjudligiga qarshi chiqayotgan siyosiy partiyalar hamda fuqarolik jamiyati tashkilotlarining keskin qarshiligiga duch keldi.