JD Vens: Eron bilan muzokaralarda siljish bor, biroq Hormuz bo‘g‘ozi masalasi hal qiluvchi ahamiyatga ega
AQSh vitse-prezidenti JD Vence Pokistonda Eron bilan o‘tkazilgan muzokaralar "katta yutuqlarga erishganini" ta’kidladi. Biroq u Hormuz bo‘g‘ozi to‘liq qayta ochilmasa, bu muloqotlar jarayonini tubdan o‘zgartirishi mumkinligi haqida ogohlantirdi.
"Men faqatgina ishlar noto‘g‘ri ketdi deb aytmagan bo‘lardim. O‘ylashimcha, ko‘p narsalar ijobiy hal bo‘ldi. Biz katta taraqqiyotga erishdik," — dedi Vance dushanba kuni Fox News telekanaliga bergan intervyusida.
Uning ta’kidlashicha, Vashington muzokaralar davomida o‘z pozitsiyasini aniqlashtirib olgan, jumladan, "AQSh prezidenti bitimni manfaatli deb hisoblashi uchun bajarilishi shart bo‘lgan talablar"ni ilgari surgan.
"Asosiy savol shundaki, eronliklar yetarli darajada moslashuvchanlik ko‘rsata oladimi va biz tomonimizdan qo‘yilgan muhim shartlarni qabul qiladimi?" — deya qo‘shimcha qildi u.
AQShning "qizil chiziqlari"
Vashingtonning "qizil chiziqlari" haqidagi savolga javob berar ekan, Vance shunday dedi: "AQSh prezidenti aytgan birinchi va eng muhim narsa — Eron hech qachon yadroviy qurolga ega bo‘lmasligi kerak. Bizning barcha qizil chiziqlarimiz aynan shu asosiy tamoyildan kelib chiqadi."
U, shuningdek, Eron Hormuz bo‘g‘ozini qayta ochish bo‘yicha choralarni davom ettirishini kutayotganini va bu global iqtisodiy barqarorlik uchun o‘ta muhimligini ta’kidladi: "Agar ular bo‘g‘ozni ochish bo‘yicha siljish qilmasa, bu muzokaralarning mazmunini asosiy jihatdan o‘zgartiradi."
"To‘p ularning maydonida"
Vens Vashingtonning quyidagi ikki masalada mutlaqo murosasiz ekanini bildirdi:
Boyitilgan uran zaxiralarini Eron hududidan olib chiqib ketish.
Yadroviy qurol ishlab chiqilishini oldini olish uchun qat'iy nazorat o‘rnatish.
"Boyitilgan materiallar Eron hududidan chiqarilishi shart. Ular yadroviy qurol yaratmaslik bo‘yicha aniq majburiyat olishlari kerak. Xullas, to‘p hozir ularning maydonida," — dedi vitse-prezident.
Muzokaralarning yakuni
Vensning so‘zlariga ko‘ra, Pokistondagi guruh yakuniy qaror qabul qilish vakolatiga ega bo‘lmagani uchun muzokaralar tanaffus bilan tugagan: "Mening fikrimcha, u yerdagi delegatsiya mustaqil bitim tuza olmasdi. Ular Tehronga qaytib, Oliy rahbar yoki boshqa mutasaddilardan biz belgilagan shartlarga haqiqiy rozilik olishlari kerak."
Ma’lumot uchun:
AQSh va Eron o‘tgan hafta oxirida Islomobodda (Pokiston) to‘g‘ridan-to‘g‘ri muzokaralar o‘tkazdi.
Bu muloqot 1979-yildan buyon ikki davlat o‘rtasidagi eng yuqori darajadagi uchrashuv bo‘ldi.
Garchi muloqot tiklangan bo‘lsa-da, muhim ziddiyatlar hali ham hal etilmaganicha qolmoqda.
