AQSh senatori Ed Markey Turkiyalik Fulbright stipendiyasi sohibasi Rumeysa Ozturkning immigratsiya organlari tomonidan hibsga olinishi haqida gapirib, bu harakatni “milliy sharmandalik” va Tramp ma'muriyati davridagi “avtoritar” bosimning bir qismi deb atadi.
Markey, vakillar Ayanna Pressley va Jim McGovern bilan birga, chorshanba kuni Luizianadagi AQSh Immigratsiya va Bojxona Xizmati (ICE) hibsxonalari bo‘ylab tashrifdan qaytgach, Bostonning Logan aeroportida jurnalistlar bilan uchrashdi.
Qonunchilar Ozturk va Falastin-Amerikalik Mahmud Xalil bilan uchrashish uchun safar qilishgan, ikkalasi ham ICE hibsida qolmoqda.
‘Ozturk nohaq hibsga olingan’
Ozturk, Tufts Universitetida bolalar va inson rivojlanishi bo‘yicha doktorantura talabasi, 25-mart kuni Massachusetsning Somerville shahridagi kvartirasidan niqobli ICE agentlari tomonidan hibsga olingan.
Markeyning so‘zlariga ko‘ra, unga hech qanday jinoyat ayblovi qo‘yilmagan va federal organlar uning jamoat xavfsizligiga tahdid solishi mumkinligini ko‘rsatuvchi hech qanday dalil taqdim etmagan.
“U bizga qo‘rqayotganini aytdi,” dedi Markey. “Ular unga qo‘pol munosabatda bo‘lishgan. Tramp ma'muriyati qilayotgan ish immigratsiya nazorati emas – bu avtoritarizm.”
U bu holatni kengroq qo‘rqitish siyosatining bir qismi sifatida ko‘rsatdi: “Bu siyosiy mahbuslar. Bu ularning inson huquqlarini sovuq va xavfli tarzda buzishdir.”
‘Noqonuniy ravishda og‘ir sharoitlarda saqlanmoqda’
Vakil Pressley ham xavotirlarini bildirdi va Ozturk va Xalilning hibsga olinishi “shafqatsiz” va “nohaq” ekanligini ta'kidladi. Ularning ICE boshqaruvidagi Luizianadagi muassasalarda “noqonuniy ravishda og‘ir sharoitlarda” saqlanayotganini aytdi, bu esa tahqirli munosabatlar haqida xabarlar bilan tasdiqlangan.
Pressley Ozturkning jinoyat tarixi yo‘qligiga qaramay nishonga olinganini ta'kidladi. Xalil esa AQShning qonuniy rezidenti va Falastinni qo‘llab-quvvatlovchi faollaridan biri bo‘lib, Kolumbiya Universitetidagi namoyishlarda qatnashgani uchun hibsga olingan. Unga hech qanday jinoyat ayblovi qo‘yilmagan, ammo birinchi farzandining tug‘ilishida ishtirok etish uchun vaqtinchalik ozodlik berilmagan.
“U shunchaki o‘zining so‘z erkinligi huquqidan foydalangan,” dedi Pressley. “Bu adolat emas. Bu siyosiy ifoda uchun jazodir.”
Tramp ma'muriyati kamdan-kam qo‘llaniladigan qonun bandidan foydalandi
Tramp ma'muriyati immigratsiya qonunining kamdan-kam qo‘llaniladigan bandidan foydalanib, “potentsial jiddiy salbiy tashqi siyosiy oqibatlarga olib kelishi mumkin” deb hisoblangan shaxslarni deportatsiya qilishga ruxsat berdi. Inson huquqlari himoyachilari va huquqshunoslar bu bandning tinch namoyish yoki konstitutsiyaviy himoya ostidagi nutq bilan bog‘liq holatlarda qo‘llanilishidan xavotir bildirishdi.
Ozturk va Xalil ikkalasi ham o‘z hibsga olinishi ustidan sudda kurashmoqda. Ozturkning huquqiy jamoasi uning ilmiy ishlari va yozuvlari Birinchi tuzatish himoyasi ostida ekanligini ta'kidlamoqda.
‘Biz kurashni to‘xtatmaymiz’
Vakil McGovern bu hibsga olishlarni AQSh konstitutsiyaviy huquqlari va xalqaro inson huquqlari qonunining buzilishi deb qoraladi.
“Bu axloqsizlik va noto‘g‘ri,” dedi u. “Tramp ma'muriyati talabalar va faollarni qamab, norozilikni o‘chirishga harakat qilmoqda. Ular ozod qilinmaguncha biz kurashni to‘xtatmaymiz.”
Qonunchilar ma'muriyatga bosimni davom ettirishga va ushbu holatlarga jamoatchilik va kongress e'tiborini jalb qilishga va'da berishdi.
