Neft treyderlari aytishicha, Brent xomashyosi birja tashqarisida (OTC) barrel boshiga taxminan 10 foizga ko‘tarilib, qariyb 80 dollarga yetdi, tahlilchilar esa AQSh va Isroilning Eronga qarshi zarbalari Yaqin Sharqni yangi urushga tortgani sababli narxlar 100 dollargacha ko‘tarilishi mumkinligini bashorat qildi.
“Harbiy hujumlar o‘z-o‘zidan neft narxlarini qo‘llab-quvvatlaydi, ammo bu yerda asosiy omil — Hormuz bo‘g‘ozining yopilishi,” dedi yakshanba kuni ICIS kompaniyasining energiya va neftni qayta ishlash bo‘yicha direktori Ajay Parmar.
Tijorat manbalariga ko‘ra, Tehron kemalarni bu suv yo‘li orqali harakatlanmaslik uchun ogohlantirgach, ko‘pchilik tanker egasi, yirik neft kompaniyalari va savdo firmalari Hormuz bo‘g‘ozi orqali xomashyo, yoqilg‘i va suyuqlashtirilgan tabiiy gaz jo‘natmalarini to‘xtatgan.
Dunyo bo‘yicha neftning 20 foizdan ortig‘i Hormuz bo‘g‘ozi orqali tashiladi.
“Biz narxlar (savdo haftasi ochilgach) barrel boshiga 100 dollarga yaqinroq ochilishini va agar bo‘g‘oz uzoq muddat yopiq qolsa, bu darajadan oshib ketishini kutmoqdamiz,” dedi Parmar.
OPEC+ neft ishlab chiqarishni oshiradi
RBC tahlilchisi Helima Kroftning aytishicha, Yaqin Sharq yetakchilari Vashingtonni Eronga qarshi urush neft narxlarini barrel boshiga 100 dollardan oshishiga olib kelishi mumkinligi haqida ogohlantirgandi. Barclays tahlilchilari ham narxlar 100 dollarga yetishi mumkinligini aytdi.
Neft ishlab chiqaruvchilar OPEC+ guruhi yakshanba kuni apreldan boshlab ishlab chiqarishni kuniga 206 000 barrelga oshirishga rozi bo‘ldi — bu global talabning 0,2 foizidan kamroqini tashkil etuvchi biroz o‘sish.
Ba'zi alternativ infratuzilmalar Hormuz bo‘g‘ozini aylanib o‘tishda ishlatilishi mumkin bo‘lsa-da, Rystad energiya firmasining iqtisodchisi Xorxe Leonning aytishicha, Saudiya Arabistonining East-West (Sharq-G‘arb) truboprovodi va Abu Dabi truboprovodiga ayrim oqimlarni yo‘naltirishdan so‘ng ham bo‘g‘ozning yopilishi xomashyo yetkazib berilishidan kuniga 8 milliondan 10 million barrelgacha yo‘qotishga olib keladi.
Rystad savdo ochilgach narxlar 20 dollarga ko‘tarilib, barrel boshiga taxminan 92 dollarga yetishini kutmoqda.
Eron inqirozi Osiyo hukumatlari va neftni qayta ishlovchilarni neft zahiralarini hamda muqobil tashish yo‘llari va ta'minot manbalarini qayta ko‘rib chiqishga undadi.
