Turkiyaning eng qadimiy ko‘p ovozli musiqa muassasasi bo‘lgan va 1826 yilda “Musiqa-i Humoyun” nomi bilan tashkil etilgan Armoniya Mizikasi Qo‘mondonligi o‘zining 200 yillik yubileyini nishonlamoqda.

Respublika e’lon qilingach, muassasa Turkiya Respublikasining asoschisi G‘ozi Mustafo Kamol Otaturk ko‘rsatmalari asosida 1924 yilda yangi poytaxt Anqaraga ko‘chirildi.

Armoniya Mizikasi Qo‘mondonligi 1975 yilda majburiy harbiy xizmatni o‘tayotgan musiqachilardan tashkil topgan Moral Jamoasi, 2006 yilda esa Turk Armoniya Yulduzlari (TÜRKAY) orkestrining tarkibiga qo‘shilishi bilan bugungi tuzilmasiga ega bo‘ldi.

Muassasa ichki va xalqaro miqyosda ishtirok etadigan yuqori darajadagi davlat marosimlari, festivallar va musiqa tadbirlarida Turkiya hamda Turkiya Qurolli Kuchlarining madaniy qiyofasini namoyon etib kelmoqda.

Istiklol madhiyasining bastakori Usmon Zeki Ungor

Armoniya Mizikasi Qo‘mondoni polkovnik Levent Turkel Anadolu Agentligiga bergan bayonotida, muassasa 1826 yilda Istanbulda Usmonli sultoni II Mahmud va 28 yil davomida uning rahbari bo‘lib xizmat qilgan italiyalik dirijyor Juzeppe Donizetti tomonidan tashkil etilganini aytdi.

Turkelning ta’kidlashicha, Donizettining vafotidan so‘ng Kallisto Guatelli, undan keyin esa ispan dirijyori Fernando d’Aranda muassasada qo‘mondon va bosh dirijyor sifatida faoliyat yuritgan.

Ikkinchi Mashrutiyat e’lon qilingach, ilk turk orkestr dirijyori Saffet Atabinen 1908 yilda ushbu lavozimni egallaganini bildirgan Turkel, shunday dedi:
“Keyinchalik Zati Arja va Istiklol madhiyamiz bastakori Usmon Zeki Ungor kabi ko‘plab taniqli musiqachilar muassasamizda ham qo‘mondon, ham dirijyor sifatida xizmat qilgan.”

Marosim va konsert jamoasi

Armoniya Mizikasi Qo‘mondonligi tarkibida uchta alohida musiqa guruhi mavjud: Marosim va Konsert Jamoasi, Turk Armoniya Yulduzlari va Moral Jamoasi.

Marosim va Konsert Jamoasida xizmat qilayotgan har bir xodim xizmatga chiqishdan avval yakka tartibda cholg‘u mashqlari bajaradi, so‘ngra guruh repetitsiyalarida ishtirok etadi. Konsert oldidan yakuniy tayyorgarliklar esa “meshkana” deb ataladigan mashg‘ulot maydonida o‘tkaziladi.

Marosim va Konsert Jamoasi qo‘mondoni, orkestr binboshi Fatih Erdog‘du orkestr quruqlik, dengiz va havo kuchlaridan tanlab olingan elita xodimlardan iborat maxsus bo‘linma ekanini aytdi.

62 kishidan iborat orkestr puflama va zarbli cholg‘ulardan tashkil topganini ta’kidlagan Erdog‘du shunday dedi:
“Trubka, trombon, kornet, bariton, yufonium va tuba kabi mis puflama cholg‘ular bilan birga fleyta, goboy, klarnet va fagot kabi yog‘och puflama cholg‘ular ham orkestrimiz tarkibiga kiradi. Konsertlarimizda jahon bando repertuaridan saralangan asarlarni ijro etamiz.”

Moral Jamoasi

Moral Jamoasi kuch qo‘mondonliklarida xizmat qilayotgan askarlar orasidan sinchkovlik bilan tanlab olinadi. Musiqa qobiliyatiga ega askarlar ushbu bo‘linmaga jalb etilib, harbiy xizmat bilan bir qatorda madaniy ta’lim ham oladi.

Faqat askarlardan iborat bo‘lgan ushbu jamoa og‘ir sharoitlarda xizmat qilayotgan xodimlarning ruhiy holatini ko‘tarishga qaratilgan konsertlarda ishtirok etadi.

Moral Jamoasi qo‘mondoni, orkestr binboshi Ahmet Kerim Ajar shunday dedi:
“Moral Jamoasi turk xalq musiqasi, turk mumtoz musiqasi va G‘arb klassik musiqasi kabi turli janrlarda ijro eta oladi. Shuningdek, Anqara garnizonidagi yuqori darajadagi protokol tadbirlariga ham musiqiy ko‘mak beradi.”

TURKAY – Turk Armoniya Yulduzlari

TURKAY nomi bilan tanilgan Turk Armoniya Yulduzlari orkestri Turkiya Qurolli Kuchlarining armiya va xalq o‘rtasidagi birdamlikni mustahkamlash ishlari doirasida 2006 yil 3 martda tashkil etilgan.

Tashkil etilganidan buyon TURKAY mamlakat ichida va chet elda ko‘plab ommaviy konsertlar, festivallar va tadbirlarda ishtirok etib kelmoqda.

TURKAY qo‘mondoni podpolkovnik Kerimjan Nayman shunday dedi:
“Repertuarimiz maxsus tarzda moslashtirilgan pop, jaz, xalq va zamonaviy asarlardan iborat. 2019 yilda Milliy Mudofaa vazirligiga bo‘ysunganimizdan so‘ng, orkestrimiz mamlakatimiz va vazirligimizni ichki va xalqaro barcha faoliyatlarda muvaffaqiyat bilan namoyon etishda davom etmoqda.”