AQSh razvedka idoralari Isroil tomonidan taqdim etilgan va o'tgan oy Turkiyadan jo'nab ketish paytida g'ayrioddiy xavfsizlik operatsiyasiga sabab bo'lgan, Prezident Donald Trampga qarshi qaratilgan ehtimoliy Eron suiqasdi tahdidi haqidagi ma'lumotning ishonchliligiga jiddiy shubha bildirdi. Bu haqda "The Washington Post" gazetasi chorshanba kuni xabar tarqatdi.
Razvedka sohasidan xabardor amaldagi va sobiq AQSh rasmiylariga tayanib yozilishicha, Markaziy razvedka boshqarmasi (CIA) tahlilchilari Isroil taqdim etgan ma'lumotlarni ishonarli deb topmagan va o'zlarining bu boradagi xavotirlarini Tramp ma'muriyati rasmiylariga yetkazgan.
Gazetaning yozishicha, AQSh rasmiylaridan biri bu ma'lumotni "Isroildan kelgan, AQSh tomonidan tasdiqlanmagan va ishonch darajasi past bo'lgan xabar" deb ta'riflagan.
Razvedkadagi bunday shubhalar 8-iyul kuni NATO sammitidan so'ng Anqarani tark etgan Donald Trampga nisbatan qo'llanilgan favqulodda xavfsizlik choralariga o'ziga xos tus berdi.
"The Washington Post" avvalroq prezident o'zi meros qilib olgan asosiy "Air Force One" samolyotidan uchinchi samolyotga sirli ravishda ko'chib o'tgani haqida yozgan edi. Bunga Qatardan AQShga sovg'a qilingan yangi "Boeing 747-8" samolyotining parvozoldi xavfsizlik talablariga to'liq javob berish-bermasligi borasidagi xavotirlar sabab bo'lgan.
Xabarga ko'ra, Tramp aeroportdagi asosiy samolyotdan "C-32A" harbiy samolyotiga catering (ovqat tashish) mashinasi yordamida o'tkazilgan. Shundan so'ng u va bir nechta yordamchilari Britaniyadagi Mildenhall aviabazasiga yo'l olgan. Parvoz davomida ularga F-16 qiruvchi samolyotlari hamrohlik qilgan.
G'ayrioddiy ehtiyot choralari
Oq uy razvedka idoralarining baholariga oid savollarga bevosita javob berishdan o'zini tortdi. Biroq AQSh rasmiylaridan biri prezident hayotiga, xususan Eron tomonidan bir necha bor tahdidlar bo'lganini va uni himoya qilish uchun barcha zarur choralar ko'rilishini ta'kidladi.
"Prezident aytganidek, uning hayotiga, jumladan Eron tomonidan tahdidlar qilingan va xavfsizligini ta'minlash uchun har qanday chora ko'riladi," dedi rasmiy o'z bayonotida. "AQSh Maxfiy xizmatining (Secret Service) asosiy vazifasi prezidentni himoya qilishdan iborat va ular buni bajardilar."
CIA mazkur holat yuzasidan izoh berishdan bosh tortdi, Isroilning Vashingtondagi elchixonasi esa gazetaning izoh so'roviga darhol javob qaytarmadi.
Razvedka xulosalaridagi ziddiyatlarga qaramay, rasmiylar Maxfiy xizmat yuzaga kelishi mumkin bo'lgan potentsial xavf tufayli favqulodda ehtiyot choralarini ko'rishga qaror qilganini ta'kidlashdi.
"Secret Service bu borada tavakkal qilishni istamadi, chunki xavf juda yaqin edi," degan maslahatga aloqador rasmiy nashrga.
Seshanba kuni boshqa samolyotdan foydalanish qaroriga izoh berar ekan, Donald Tramp bu qadam to'liq Maxfiy xizmat tomonidan qo'yilganini aytdi.
"Bu aslida Secret Service'ga bog'liq. Men shunchaki ular nima qilishni xohlasa, shuni qilaman," degan Tramp. "Ular meni boshqacha parvozga, teng xavfsizlikni ta'minlaydigan boshqa samolyotga o'tkazishni istashdi... Men ular aytgandek qildim."
Isroilning niyatlari diqqat markazida
Mazkur holat Isroil nega bu ma'lumotni aynan Vashingtonga taqdim etgani va bu shunchaki ogohlantirishmi yoki AQShning siyosiy qarorlariga ta'sir o'tkazishga qaratilgan harakatmi, degan savolarni keltirib chiqardi.
Gazetaning yozishicha, ayrim amaldagi va sobiq AQSh razvedka xodimlari Isroilning bu kabi xabarlari qisman Trampning qarorlariga hamda Vashingtonning Yaqin Sharq siyosatiga ta'sir ko'rsatish maqsadini ko'zlagan bo'lishi mumkinligiga ishonishadi.
"Bu Isroil razvedkasi ma'lumotlarining kengroq qolipiga mos keladi. Ayrim amaldorlar buni shunchaki xabardor qilish emas, balki prezident qarorlarini shakllantirishga urinish sifatida ko'rishadi," deydi maslahatga aloqador sobiq rasmiy.
Shuningdek, xabarda AQSh Davlat kotibi Marko Rubio Isroil razvedkasi hamda Maxfiy xizmat rejalashtirgan ushbu operatsiyadan xabardor qilingani aytiladi. Nashr keltirgan sobiq rasmiyning so'zlariga ko'ra, shunga qaramay, Rubio asosiy "Air Force One" samolyotida safarini davom ettirgan.
