Yaqin orada Amerika hayʼati orol davlatida Kuba hukumati rasmiylari bilan uchrashdi. Bu uchrashuv, AQSH Prezidenti Donald Trampning aralashuv tahdidida boʻlgani va bu hafta Kuba yetakchisining bunday holatda mamlakati jang qilishga tayyorligini aytishi ortidan yangilangan diplomatik saʼy-harakatni anglatadi.
Vazirlik mulozimi, oʻtgan haftadagi safarda sobiq Kuba yetakchisi Raul Kastroning nevarasi bilan koʻrishdi. Bu maʼlumotni juma kuni, ochiq bayonot berish vakolatiga ega boʻlmagan va nozik masalani muhokama qilish uchun ismi sir qolishi sharti bilan gapirgan bir vazirlik vakili berdi.
Mulozim AQSHdan kim Raul Gilyermo Rodriges Kastro bilan koʻrishganini aytmadi. Kastroning bobosi rasmiy lavozimda boʻlmasa-da, Kuba hukumatida hamon taʼsirli rol oʻynashiga ishoniladi. Ikkinchi bir AQSH rasmiysi, Tashqi ishlar vaziri Marko Rubio Havonaga borgan hayʼat tarkibida boʻlmaganini aytdi.
AQSH rasmiylari avvalroq, Kuba muhojirlarining oʻgʻli va uzoq vaqtdan beri Kubaga qarshi boʻlgan Rubio, fevral oyida Karib havzasidagi Sent-Kits va Nevis orolida yosh Kastro bilan koʻrishganini aytishgan edi.
Oʻtgan haftadagi favqulodda diplomatik tashabbus davomida (avvalroq Axios xabar berganidek), AQSH hayʼati Kubani iqtisodiyoti va boshqaruv shaklida katta oʻzgarishlar qilishga chaqirdi. Tashqi ishlar vazirligi mulozimining aytishicha, AQSH orol davlatining mintaqada milliy xavfsizlik tahdidiga aylanishiga yoʻl qoʻymaydi.
Bu 2016-yildan beri Guantanamo koʻrfazidagi AQSH Harbiy-dengiz bazasidan boshqa joyga qoʻngan birinchi AQSH hukumati samolyoti boʻldi. Tramp maʼmuriyati hukumatni samarasiz va repressiv deb taʼriflashi bilan birga, AQSH tomonidan qoʻllanilgan energiya embargosidan soʻng Kubaning inqirozi chuqurlashdi.
Sanksiyalarni yumshatish evaziga AQSH talablari qatorida siyosiy tazyiqlarga chek qoʻyish, siyosiy mahbuslarni ozod qilish va orolning zaif iqtisodiyotini liberallashtirish oʻrin oldi. Shunga oʻxshash masalalar bilan bir qatorda, tomonlar oʻtgan hafta Starlink sunʼiy yoʻldosh aloqasi orqali orolga bepul va ishonchli internet yetkazib berish boʻyicha AQSH taklifini ham muhokama qildilar.
Tramp: Kuba uchun yangi tong otmoqda
Muzokaralar, Trampning shu hafta boshida Erondagi urush tugagach, uning maʼmuriyati Kubaga eʼtibor qaratishi mumkinligini aytganidan soʻng maʼlum boʻldi. "Bu ishni tugatgandan soʻng, Kubaga ham oʻtib oʻtishimiz mumkin", dedi u. Mamlakatni "muvaffaqiyatsiz millat" deb atadi va "uzoq vaqtdan beri yomon boshqarilayotgan davlat" ekanini daʼvo qildi.
Bunga javoban Kuba Prezidenti Migel Dias-Kanel, AQSHning orolga qarshi harbiy hujum uyushtirish yoki uni lavozimidan chetlashtirishga urinish uchun asosli sababi yoʻqligini, biroq zarurat tugʻilsa, mamlakat qarshilik koʻrsatishga tayyorligini aytdi.
"Bu lahza oʻta murakkab va bizni yana bir bor, 1961-yil 16-apreldagidek, harbiy hujumni ham oʻz ichiga olgan jiddiy tahdidlarga qarshi turishga chorlamoqda. Biz buni istamaymiz, lekin uning oldini olishga tayyor turish va agar muqarrar boʻlsa, uni magʻlub etish burchimizdir", dedi Dias-Kanel. U ushbu bayonotni Kuba inqilobining sotsialistik mazmuni eʼlon qilinganining 65 yilligiga bagʻishlangan yuzlab odamlar ishtirokidagi mitingda aytdi.
Kuba Tashqi ishlar vazirligi oʻtgan haftadagi muzokaralar boʻyicha izoh berish soʻroviga darhol javob bermadi. Juma kuni Tramp "Kuba uchun yangi tong" kelayotganini aytdi va Amerika "kuchi" 70 yildan keyin orolga yaqin orada oʻzgarishlar olib kelishini taʼkidladi.
"Va juda yaqin orada, bu ulkan kuch, shuningdek, 70 yil kutilgan kunni ham olib keladi. Bu Kuba uchun yangi tong deb ataladi. Biz Kubaga yordam beramiz", dedi Tramp Arizona shtatining Feniks shahridagi tadbirda. Kelib chiqishi kubalik boʻlgan amerikalik jamoalarga ishora qilib, ularning "shafqatsizlarcha munosabat koʻrganini, oilalari oʻldirilganini va vahshiyona muomalaga duchor boʻlganini" iddao qildi. "Endi nima boʻlishini tomosha qiling", deya qoʻshimcha qildi u.
