AQSh Prezidenti Donald Tramp, Tehronga bosimni kuchaytirish maqsadida Eron portlariga nisbatan qo‘llanilayotgan dengiz blokadasini davom ettirishni afzal ko‘rayotganini bildirdi.
Yakshanba kuni e’lon qilingan xabarga ko‘ra, Eron Hurmuz bo‘g‘ozini qayta ochishni va urushni yakunlashni, yadro muzokaralarini esa keyingi bosqichga qoldirishni taklif qilgan.
Axios nashri tarqatgan ushbu xabarga ko‘ra, Eron yadro dasturi yuzasidan diplomatik boshi berk ko‘chaga kirib qolinganidan so‘ng, bu taklif Pokiston hamda boshqa vositachilar orqali AQShga yetkazilgan.
Manbalarga ko‘ra, reja uran boyitish masalasidagi kelishmovchiliklarni vaqtincha chetga surib, blokadani bekor qilish va dengiz qatnovini tiklashga qaratilgan tezkor kelishuvni nazarda tutadi.
Taklifga muvofiq, o‘t ochishni to‘xtatish uzoq muddatga uzaytiriladi yoki doimiy tus oladi, yadro muzokaralari esa faqat bo‘g‘oz qayta ochilib, cheklovlar olib tashlangandan keyin boshlanadi.
AQShlik rasmiy va muzokaralardan xabardor manbalarga ko‘ra, Oq uy ushbu taklifni qabul qilgan, biroq unga qanday munosabat bildirilishi borasida hozircha aniq signal bermagan.
AQSh Prezidenti Donald Trampning dushanba kuni yuqori darajadagi milliy xavfsizlik rasmiylari bilan Vaziyat xonasida yig‘ilish o‘tkazib, mavjud boshi berk vaziyat va ehtimoliy choralarni muhokama qilishi kutilmoqda.
Tramp, Tehronga bosimni oshirish uchun Eron portlariga nisbatan dengiz blokadasini davom ettirish tarafdori ekanini yana bir bor ta’kidladi.
“Qo‘lingizda katta miqdorda neft bo‘lsa, bu yo‘l yopilganda ichkaridan portlaydi,” degan Tramp, Eron ichki bosimga duch kelishidan oldin “taxminan uch kun” vaqti qolganini aytdi.
Hafta oxirida diplomatik sa’y-harakatlar faollashdi. Eron tashqi ishlar vaziri Abbas Arakchi bo‘g‘oz masalasi bo‘yicha muzokaralar o‘tkazish uchun Pokistonning Islomobod va Ummonning Maskat shaharlarida uchrashuvlar o‘tkazdi.
Arakchi dushanba kuni erta tongda Rossiya Prezidenti Vladimir Putin va boshqa yuqori darajadagi rasmiylar bilan uchrashuvlar o‘tkazish uchun Sankt-Peterburgga yetib keldi.
Oq uy matbuot kotibi Olivia Wales:
“Bu juda nozik diplomatik muzokaralar. Tashabbus AQSh qo‘lida,” dedi.
Eron va AQSh 11–12 aprel kunlari Islomobodda muzokaralar o‘tkazgan, biroq urushni yakunlash bo‘yicha kelishuvga erisha olmagan.
Muzokaralar Pokiston 8 aprel kuni ikki haftalik o‘t ochishni to‘xtatish rejimini ta’minlaganidan so‘ng boshlangan, bu rejim keyinchalik Tramp tomonidan uzaytirilgan edi.
Yangi muzokara bosqichini boshlash bo‘yicha sa’y-harakatlar davom etayotgan bo‘lsa-da, asosiy kelishmovchilik masalalari sifatida Hurmuz bo‘g‘ozi, AQShning Eron portlariga qo‘llayotgan blokadasi hamda Eronning uran boyitish huquqi ko‘rsatilmoqda.
