77-Xalqaro astronavtika kongressi (IAC 2026) joriy yilning 5–9-oktabr kunlari Turkiyaning O‘rta dengiz bo‘yidagi kurort shahri — Antaliyada bo‘lib o‘tishi rejalashtirilgan bo‘lib, ilmiy maqolalar topshirish va erta ro‘yxatdan o‘tish bo‘yicha tarixiy rekordlarni o‘rnatdi.
"NEST" kongress markazida o‘tadigan tadbirda 100 dan ortiq mamlakatdan 10 mingdan ziyod ishtirokchi kutilmoqda. Mehmonlarni qizilboshli dengiz toshbaqasi (loggerhead) shaklidagi Turkuaz nomli rasmiy maskot kutib oladi.
Xalqaro astronavtika kongressi — global kosmik va aviatsiya hamjamiyati uchun dunyodagi eng yirik hamda nufuzli yillik uchrashuv hisoblanadi. Har yili Xalqaro astronavtika federatsiyasi tomonidan tashkil etiladigan mazkur anjuman Turkiyada Sanoat va texnologiyalar vazirligi muvofiqligida o‘tkaziladi.
Kongressga Turkiya kosmik agentligi mezbonlik qilmoqda va u mamlakatning eng yirik mudofaa, aerokosmik va kosmik sanoat klasteri — SAHA Istanbul bilan hamkorlikda tashkil etilmoqda.
Rekord ko‘rsatkichlar
IAC tashkilotchilari 108 mamlakatdan 8 330 ta ilmiy qisqacha ma’ruza (abstrakt) qabul qildi. Bu topshirilgan ishlar va ishtirokchi mamlakatlar soni bo‘yicha mutlaq rekorddir.
Mazkur ko‘rsatkich 2024-yilda Milanda o‘tkazilgan kongressga yuborilgan taxminan 7 000 ta va 2025-yilda Sidneyda taqdim etilgan 6 400 ta tadqiqot natijalaridan sezilarli darajada yuqori bo‘ldi.
Shuningdek, ularning 1 810 tasi Turkiya hissiga to‘g‘ri keladi — bu IAC tarixida birgina mamlakat tomonidan taqdim etilgan eng yuqori ko‘rsatkichdir. Turkiyalik tadqiqotchilar qabul qilingan maqolalar soni bo‘yicha ham yetakchilikni qo‘lga kiritib, 674 ta ishni muvaffaqiyatli o‘tkazishdi.
Qattiq baholash bosqichidan so‘ng jami 4 077 ta ish to‘g‘ridan-to‘g‘ri qabul qilindi, 542 tasi esa kutish ro‘yxatiga kiritildi. Kongress davomida 180 dan ortiq texnik sessiyalarda 4 000 dan ziyod taqdimot o‘tkazilishi ko‘zda tutilgan.
Bundan tashqari, 83 mamlakatdan 3 000 dan ortiq ishtirokchi erta ro‘yxatdan o‘tish jarayonini yakunladi va bu ham yangi rekord sifatida qayd etildi.
Ilmiy muhitga qiziqish ortmoqda
Mutaxassislarning fikricha, universitetlardagi targ‘ibot tadbirlari, Turkiyaning osmonni kuzatish dasturlari hamda mashhur TEKNOFEST festivali mamlakat bo‘ylab talaba, olim va tadqiqotchilarni o‘z ilmiy ishlarini ushbu nufuzli kongressga taqdim etishga ilhomlantirgan asosiy omillardan biri bo‘ldi.
