Eron OAV: AQShning sulh taklifiga javobi hech qanday aniq yon berishlarni oʻz ichiga olmaydi
Eron ommaviy axborot vositalari Vashingtonning urushni yakunlash boʻyicha Tehron ilgari surgan muzokaralar kun tartibiga bergan soʻnggi javobini keskin tanqid qilmoqda. Qayd etilishicha, AQSh tomoni oʻz javobida Eronga nisbatan hech qanday aniq yon berish yoki amaliy imtiyozlarni koʻzda tutmagan.
AQShning besh banddan iborat talablari
„Fars“ axborot agentligining yakshanba kungi xabariga koʻra, Vashington Tehronga besh banddan iborat talablar roʻyxatini taqdim etgan. Ushbu hujjatda quyidagilar talab qilinadi:
Eron oʻz hududida faqat bitta yadroviy obʼektni faoliyatda saqlashi kerak;
Yuqori darajada boyitilgan (konsentratsiyalangan) uran zaxiralarining barchasi AQShga topshirilishi shart.
Shuningdek, „Fars“ agentligi manbalariga koʻra, AQSh Eronning chet eldagi muzlatilgan aktivlarining „hatto 25 foizini“ ham ozod qilishni rad etgan. Bundan tashqari, Vashington joriy yilning 28-fevralida boshlangan urush davomida Eronga yetkazilgan iqtisodiy va infratuzilmaviy zararlar uchun hech qanday kompensatsiya (tovon puli) toʻlashni istamayotganini bildirgan. AQSh tomoni yakuniy harbiy hujumlarni toʻxtatishni faqatgina muzokaralar rasman boshlanishi sharti bilan bogʻlagan.
“Urushda erisholmagan narsalarini muzokarada olmoqchi”
Vaziyatga munosabat bildirar ekan, Eronning „Mehr“ axborot agentligi shunday deb yozadi:
„Qoʻshma Shtatlar hech qanday aniq imtiyoz taklif qilmay, urush chogʻida harbiy yoʻl bilan ololmagan narsalarini muzokaralar stoli ortida qoʻlga kiritmoqchi. Bu pozitsiya muzokaralarning butunlay boshi berk koʻchaga kirib qolishiga (toʻqnashuvga) olib keladi“.
Eron ilgari surgan asosiy shartlar nimalardan iborat?
Eron hukumati oʻzining tinchlik taklifida bir qator qatʼiy talablarni qoʻygan edi. Oʻtgan haftada mamlakat Tashqi ishlar vazirligi tomonidan oʻtkazilgan matbuot anjumanida va OAV xabarlarida ushbu shartlar quyidagicha keltirilgan:
Blokadalarni toʻxtatish: Isroilning Livanga qarshi urushiga chek qoʻyish hamda 13-apreldan buyon amal qilayotgan, AQSh tomonidan Eron portlariga nisbatan joriy etilgan dengiz blokadasini bekor qilish;
Umumiy sulh: Barcha harbiy frontlar boʻylab toʻqnashuvlarni butunlay toʻxtatish;
Sanksiyalar va aktivlar: AQSh sanksiyalarining barchasini soʻzsiz bekor qilish va uzoq yillardan beri chet el banklarida muzlatib qoʻyilgan Eron aktivlarini toʻliq qaytarish;
Hormuz boʻgʻozi nazorati: Tehron jahon energetika xavfsizligi uchun eng muhim yoʻlak hisoblangan va urush boshlanganidan beri asosan yopiq qolayotgan strategik Hormuz boʻgʻozini nazorat qilish huquqini oʻzida saqlab qoladi.
Tehron AQSh prezidentini ogohlantirdi
Yakshanba kuni Eron qurolli kuchlari matbuot kotibi Abolfazl Shekarchi AQSh prezidenti Donald Trampni Eronga qarshi harbiy harakatlarni qayta boshlamaslik haqida qatʼiy ogohlantirdi.
Davlat televideniyesi efirida chiqish qilgan harbiy rasmiy shunday dedi:
„Umidsizlikka tushgan Amerika prezidenti shuni bilsinki, agar uning tahdidlari amalga oshib, Eron yana hujumga uchraydigan boʻlsa, uning mamlakati resurslari va harbiylari biz tomondan mislsiz, oʻta hujumkor, kutilmagan va tartibsiz ssenariylarga duch keladi“.
