Turkiya Respublikasi Tashqi ishlar vaziri Hakan Fidan Anqarada Yevropa Ittifoqining (YeI) Kengayish bo‘yicha komissari Marta Kos bilan uchrashdi. Har ikki tomon o‘zgarib borayotgan geosiyosiy muhitda muloqot va hamkorlikni kuchaytirish zarurligini alohida qayd etdi.
Payshanba kuni bo‘lib o‘tgan uchrashuvdan so‘ng e’lon qilingan qo‘shma yozma bayonotda, Fidan va Kos Turkiyaning YeIga nomzodlik maqomini tasdiqlab, mintaqaviy barqarorlik va iqtisodiy chidamlilikni oshirishda Turkiya-YeI munosabatlarining strategik ahamiyatini ta’kidladilar.
Vazir Fidan ikki tomonlama munosabatlardagi mavjud to‘siqlarni kechiktirmasdan bartaraf etish lozimligini urug‘lab, hamkorlikni yanada kengroq, institutsional va ko‘p o‘lchovli doirada rivojlantirishga chaqirdi. Har ikki tomon so‘nggi paytlarda kuzatilayotgan ijobiy sur’atni mamnuniyat bilan kutib oldi va muloqotni aniq natijalarga aylantirish majburiyatini yana bir bor tasdiqladi.
Eritilgan natijalar va viza masalasi
Bayonotga ko‘ra, o‘tgan yili erishilgan yutuqlar qatoriga quyidagilar kiritilgan:
Besh marta yuqori darajadagi muloqot yig‘ilishlarining o‘tkazilishi;
Turkiyaning vaqtinchalik himoya ostidagi qochqinlarni qabul qilish borasidagi sa’y-harakatlariga YeIning doimiy ko‘magi;
Turkiya fuqarolari uchun ko‘p martalik Shengen vizasini olishni osonlashtirishga qaratilgan qadamlar.
Bojxona ittifoqi, qonun ustuvorligi va mintaqaviy aloqalar
Ikki tomon so‘nggi global va mintaqaviy o‘zgarishlar Turkiya-YeI hamkorligining strategik qiymatini yanada oshirganiga kelishib oldilar. Bayonotda Qora dengiz, Janubiy Kavkaz va Markaziy Osiyoda energetika, transport, raqamlashtirish va savdoga yo‘naltirilgan xavfsizlik hamda mintaqaviy bog‘liqlik masalalarida yaqinroq koordinatsiya zarurligi aytildi.
Tashqi ishlar vaziri Hakan Fidan global savdo dinamikasidagi o‘zgarishlar, geosiyosiy noaniqliklar, ta’minot zanjiridagi zaifliklar hamda yashil va raqamli o‘tish jarayonlarini asos qilib ko‘rsatib, Bojxona ittifoqini yangilash kechiktirib bo‘lmas zaruriyat ekanini aytdi. Tomonlar raqobatbardoshlik va iqtisodiy barqarorlikni qo‘llab-quvvatlash uchun Bojxona ittifoqining barcha salohiyatini yuzaga chiqarish maqsadida hamkorlikni davom ettirishga kelishishdi.
Shuningdek, bayonotda Yevropa investitsiya bankining Turkiyadagi faoliyati bosqichma-bosqich qayta tiklanishi mamnuniyat bilan kutib olingani va innovatsiyalarga yo‘naltirilgan barqaror loyihalarda hamkorlikni kuchaytirish niyati bildirilgan.
Birdamlik va demokratik standartlar
Marta Kos qonun ustuvorligi va demokratik standartlar bo‘yicha muloqot Turkiya-YeI munosabatlarining uzviy qismi bo‘lib qolishini eslatib o‘tdi. Kos, shuningdek, 2023-yilda Turkiyada sodir bo‘lgan zilzilalarning yilligi munosabati bilan YeI tomonidan ko‘rsatilgan 1,2 milliard dollarlik favqulodda yordam va qayta tiklash ko‘magini hamda Ittifoqning Turkiya bilan birdamligini tilga oldi.
Vazir Fidan esa o‘z navbatida, Yevropaning xavfsizligi, barqarorligi va farovonligi uchun Turkiya-YeI birdamligi o‘ta muhim ekanini ta’kidladi.
