BMT Bosh Assambleyasi: Binyamin Netanyaxu Nyu-Yorkda mislsiz xalqaro izolyatsiyaga duch keldi
Isroilning G‘azo va Livandagi harbiy harakatlari hamda bosib olingan G‘arbiy Sohildagi siyosati tufayli G‘arb davlatlari bilan kuchaygan taranglik Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyaxuning BMT Bosh Assambleyasidagi tashrifiga ham soya tushirdi.
Isroil bosh vazirining Nyu-Yorkdagi amaliy safari odatdagidan tubdan farq qilmoqda. Xalqaro maydondagi keskinlashuv uning diplomatik aloqalariga jiddiy ta’sir ko‘rsatdi.
G‘arb rahbarlari bilan uchrashuvlarning yo‘qligi
Netanyaxuning e’lon qilingan rasmiy jadvalida Argentina, Boliviya, Paragvay, Panama va Efiopiya prezidentlari, Kolumbiya vitse-prezidenti hamda Gretsiya, Sloveniya va Papua-Yangi Gvineya bosh vazirlari bilan uchrashuvlar o‘rin olgan.
Biroq mazkur ro‘yxatda AQSh va boshqa G‘arb davlatlari rahbarlari umuman yo‘q:
Netanyaxu AQSh Prezidenti Donald Tramp bilan uchrashuvni tashkil eta olmadi.
Tadbirkor Elon Mask bilan rejalashtirilgan uchrashuv esa bekor qilindi.
Uning jadvalida birorta ham nufuzli AQSh siyosatchisi bilan uchrashuv ko‘zda tutilmagan.
Kuchaygan xalqaro izolyatsiya va sanksiyalar
Isroilning diplomatik izolyatsiyasi o‘tgan yili Fransiya, Buyuk Britaniya, Kanada va boshqa qator davlatlarning Falastin davlatini tan olishi fonida keskin kuchaygan edi.
Vaziyat yanada taranglashib, Isroil bosib olingan G‘arbiy Sohilda E1 deb nomlangan noqonuniy posyolka qurish loyihasini ilgari surdi. Ushbu loyiha Sharqiy Quddusni G‘arbiy Sohilning qolgan qismidan uzib qo‘yishi va hududni ikkiga bo‘lib yuborishi mumkinligi sababli G‘arb davlatlari tomonidan keskin qoralandi.
Bunga javoban Buyuk Britaniya, Fransiya va Kanada boshchiligidagi 12 ta G‘arb davlati noqonuniy Isroil posyolkalariga qarshi sanksiyalar joriy qildi. Isroil esa Britaniya sanksiyalariga javoban:
Sharqiy Quddusdagi falastinliklarga xizmat ko‘rsatgan Buyuk Britaniya konsulxonasini yopdi;
Kiryat-Gatdan britaniyalik vakillarni chiqarib yubordi;
Falastin ma’muriyati xavfsizlik kuchlarini o‘qitishda britaniyaliklarning ishtirokini to‘xtatdi;
Asosan qonunchilardan iborat 12 nafar britaniyalik siyosatchining Isroilga kirishini taqiqladi.
"Sharmandali tashrif"
Isroilning sobiq elchisi va Tashqi ishlar vazirligi rasmiysi, nafaqadagi diplomat Alon Liel Anadolu agentligiga bergan intervyusida Netanyaxuning ushbu safarini mislsiz deb atadi:
"Isroil bosh vaziri uchun BMTga bundan sharmandali tashrif bo‘lmagan. 2023-yil oktabridan beri Isroilning xalqaro mavqei keskin yomonlashdi," — dedi Liel.
Uning fikricha, G‘arb davlatlari tomonidan Falastinning tan olinishi va AQSh rasmiylari bilan uchrashuvlarning umuman yo‘qligi Netanyaxu hukumati uchun eng katta siyosiy zarba bo‘ldi:
"Netanyahu Argentina va Gretsiya yetakchilari bilan uchrasha oladi, lekin birorta ham amerikalik siyosatchi yoki rasmiy bilan ko‘risha olmaydi."
Amaliy safardagi o‘zgarishlar ham bu holatni yaqqol tasdiqlaydi. Netanyaxuning samolyoti an’anaviy tarzda Nyu-Yorkdagi Jon F. Kennedi xalqaro aeroportiga emas, balki Nyu-Jersi shtatidagi harbiy havo maydonchasiga qo‘nishi kutilmoqda. Xavfsizlik, logistika va kutilayotgan ommaviy noroziliklar bunga sabab qilib ko'rsatilmoqda.
"Bu aniq normal tashrif emas. Hatto AQShda ham Netanyahu o‘zini istalmagan odamdek tutmoqda," — deya xulosa qildi Alon Liel.
