Vitse-prezident Cevdet Yilmazning ta’kidlashicha, 2016-yil 15-iyuldagi muvaffaqiyatsiz davlat to‘ntarishiga urinishdan keyingi o‘n yil ichida Turkiya o‘z idoralari va xavfsizlik salohiyatini sezilarli darajada mustahkamladi.
2016-yil 15-iyulda Fethullahchi terror tashkiloti (FETO) a’zolari Anqara va Istanbulda harbiy to‘ntarish orqali Turkiya hukumatini ag‘darishga uringan edi.
To‘ntarish ishtirokchilari tinch aholiga o‘t ochib, buyruqqa bo‘ysunmay, Turkiya Buyuk Milliy Majlisi va Prezident majmuasini bombaladilar; oqibatda 253 kishi halok bo‘ldi, minglab odam jarohatlandi.
Anqarada Siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy tadqiqotlar fondi (SETA) tomonidan tashkil etilgan "15-iyulning 10-yilligi" mavzusidagi simpoziumda so‘zga chiqqan Yilmaz, o‘tgan o‘n yil mamlakat uchun keng qamrovli qayta qurish va tahlil davri bo‘lganini bildirdi.
"Davlatimizning barcha muassasalari ushbu murakkab tajribadan kerakli saboqlarni oldi hamda o‘zgarayotgan xavfsizlik muhiti va yangi tahdidlarga javob berish salohiyatini kuchaytirdi", — dedi u.
Yilmaz FETO tomonidan amalga oshirilgan to‘ntarish urinishini Turkiyaning demokratik tartibiga qarshi eng keng ko‘lamli hujumlardan biri deb atab, bu harakat tashkilotning o‘z ierarxiyasini xalq irodasidan ustun qo‘yishga urinishi bo‘lganini qayd etdi.
U parlamentning bombardimon qilinishi, prezident majmuasi va xavfsizlik idoralariga qilingan hujumlar hamda Prezident Rajab Toyyib Erdo‘g‘anga qaratilgan tajovuzlar to‘ntarish tashkilotchilarining asosiy nishoni Turkiya xalqi va uning demokratik irodasi bo‘lganini ko‘rsatganini ta’kidladi.
"Biz juda ehtiyot bo‘lishimiz kerak"
Erdo‘g‘an rahbarligidagi ommaviy qarshilik bu urinishni to‘xtatib, davlatda yagona qonuniylik manbai xalq irodasi ekanini yana bir bor tasdiqladi, dedi Yilmaz.
U to‘ntarishdan keyin joriy etilgan islohotlar idoralararo muvofiqlashuvni yaxshilagani, qaror qabul qilish jarayonini tezlashtirgani va davlatning inqirozlarga javob berish qobiliyatini mustahkamlaganini qo‘shimcha qildi.
Yilmazning aytishicha, Turkiya endi paydo bo‘layotgan tahdidlarga shunchaki munosabat bildirish bilan cheklanmay, balki xavflarni oldindan aniqlay oladigan, o‘z vaqtida choralar ko‘radigan va inqirozlarni samarali boshqaradigan institutsional tuzilmani shakllantirdi.
U, shuningdek, jamoaviy xotirani saqlash muhimligini ta’kidlab, yirik voqealar faqat to‘g‘ri anglanganda va yetkazilganda ijtimoiy ongning bir qismiga aylanishini aytdi.
"FETO yo‘qolgan bo‘lishi mumkin, ammo shunga o‘xshash tuzilmalar borasida juda ehtiyot bo‘lishimiz kerak", — dedi u turli niqoblar ostida faoliyat yuritishi mumkin bo‘lgan guruhlarga nisbatan hushyorlikni talab qilib.
Yilmaz Turkiya FETO bilan kurashni davom ettirish va o‘z tajribasini do‘st hamkor mamlakatlar bilan bo‘lishish orqali ularning barqarorligini himoya qilishda xalqaro mas’uliyatga ega ekanini qo‘shimcha qildi. Uning so‘zlariga ko‘ra, shu jumladan, davom etayotgan "Terrorizmdan xoli Turkiya" jarayoni orqali terrorizmni butunlay yo‘q qilish demokratiya, rivojlanish va mintaqaviy xavfsizlikni mustahkamlashga xizmat qiladi.
